Konkurs biologiczny - etap szkolny, kujawsko-pomorskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• A.IOrganizacja i chemizm życia (dział I podstawy programowej): oddychanie komórkowe jako źródło energii; planowanie doświadczenia, próba kontrolna, analiza wyników przedstawionych na wykresie (wymagania ogólne 2-3).
• A.IIRóżnorodność życia (dział II podstawy programowej): zasady klasyfikacji organizmów, jednostki systematyczne.
• B.1Pierwiastki biogenne, makroelementy (sód, wapń, magnez, potas) i mikroelementy (jod, żelazo, fluor) - znaczenie dla organizmów (etap szkolny, poszerzenie pkt 1).
• B.2Rola wody w życiu organizmów w oparciu o jej podstawowe właściwości fizykochemiczne (pkt 2).
• B.3Budowa, rodzaje i znaczenie wybranych węglowodanów; doświadczenie wykazujące obecność skrobi w materiale biologicznym (pkt 3).
• B.4Rodzaje, właściwości i znaczenie wybranych lipidów (lipidy właściwe, fosfolipidy, cholesterol) (pkt 4).
• B.5Budowa białek (aminokwasy, wiązanie peptydowe, struktura I-IV-rzędowa), znaczenie białek (kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina), wpływ czynników fizykochemicznych - denaturacja (pkt 5).
• B.6Budowa i funkcje elementów komórki eukariotycznej: siateczka śródplazmatyczna gładka i szorstka, mitochondria, lizosomy, błony biologiczne (pkt 6).
• B.7Przebieg, znaczenie i porównanie mitozy i mejozy (pkt 7).
• B.8Budowa wirusów; drogi rozprzestrzeniania się i zasady profilaktyki chorób wirusowych człowieka (wścieklizna, AIDS, HPV, grypa, odra, ospa, świnka, WZW typu A, B i C) (pkt 8).
• B.9, B.10Budowa komórki bakterii (genofor, nukleoid, plazmid) i komórki grzyba (pkt 9-10).
• B.11Związek budowy z funkcją tkanek roślinnych; rozpoznawanie tkanek na podstawie mikrofotografii i opisu (pkt 11).
• B.12Budowa anatomiczna organów wegetatywnych roślin: korzeń o budowie pierwotnej, łodyga o budowie wtórnej (pkt 12).
• B.14Przemiana pokoleń mchów i paprociowych (pkt 14).
• B.15Związek budowy kwiatu roślin okrytonasiennych ze sposobem zapylenia (pkt 15).
• B.16Budowa owoców i przystosowania do ich rozprzestrzeniania (pkt 16).
• B.17Analiza na podstawie schematu cyklu rozwojowego rośliny nagonasiennej na przykładzie sosny (pkt 17).
• B.18aRozpoznawanie na podstawie ryciny lub opisu pospolitych w Polsce grzybów jadalnych i trujących (pierwszy z dwóch punktów oznaczonych w regulaminie numerem 18).
• B.18bOpis i znaczenie mikoryzy (drugi z dwóch punktów oznaczonych w regulaminie numerem 18).
• B.19Charakterystyczne cechy budowy i czynności życiowe mięczaków (pkt 19).
• B.20Analiza na podstawie schematu cyklu rozwojowego zwierzęcia pasożytniczego (owsik ludzki); profilaktyka (pkt 20-21).
• B.21Drogi inwazji nicieni pasożytniczych (włosień kręty) i sposoby profilaktyki (pkt 21).
• B.22Rozróżnianie rozwoju prostego i złożonego wraz z przykładami zwierząt (pkt 22).
• B.23Przeobrażenie zupełne owadów; rola poczwarki w cyklu rozwojowym (pkt 23).
• B.24Porównanie cech budowy i czynności życiowych kręgowców w związku z przystosowaniem do środowiska; stałocieplność i zmiennocieplność (pkt 24).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu szkolnego Konkursu Przedmiotowego z Biologii Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (60 min, 54-70 pkt, zadania otwarte krótkiej odpowiedzi, dopasowania, P/F, wybór jednokrotny, doświadczenia; ilustracje w 44-77% punktów); zakres wg regulaminu szczegółowego 2026/27, etap I (działy I-II podstawy programowej i 24 punkty poszerzenia). Wszystkie zadania, schematy, wykresy i dane modelowe napisane od nowa; zdjęcia z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań z podpisywaniem struktur bezpośrednio na rysunku (strzałki, podpisy) i z uzupełnianiem rozbudowanych tabel - w realnych arkuszach szkolnych to kilkanaście punktów; zastępują je numerowane schematy i krótkie odpowiedzi. Zadania otwarte oceniasz sam według klucza.