Konkurs biologiczny - etap wojewódzki, kujawsko-pomorskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• S-B6Zakres etapu szkolnego: budowa i funkcje elementów komórki eukariotycznej (mitochondria, chloroplasty, aparat Golgiego).
• S-B12Zakres etapu szkolnego: budowa anatomiczna organów wegetatywnych roślin - liść (rozmieszczenie aparatów szparkowych, transpiracja); planowanie doświadczenia.
• S-B17Zakres etapu szkolnego: cykl rozwojowy roślin okrytonasiennych - podwójne zapłodnienie, zarodek i bielmo.
• S-B18aZakres etapu szkolnego: rozpoznawanie na podstawie ryciny lub opisu pospolitych w Polsce grzybów jadalnych i trujących.
• S-B19Zakres etapu szkolnego: cechy budowy i czynności życiowe pierścienic.
• S-B24Zakres etapu szkolnego: porównanie cech budowy i czynności życiowych gadów i ptaków.
• PP IIRóżnorodność życia (dział II podstawy programowej): oznaczanie organizmów za pomocą klucza dwudzielnego; grupy bezkręgowców.
• PP IIIOrganizm człowieka (dział III podstawy programowej): łuk odruchowy, narząd równowagi, wymiana gazowa w płucach, receptory skóry.
• PP IVHomeostaza (dział IV podstawy programowej): reakcja organizmu na niedobór tlenu, rola hemoglobiny, czas życia erytrocytów.
• R-B12Zakres etapu rejonowego: budowa i funkcje układu limfatycznego.
• W-B1Porównanie budowy DNA i RNA (liczba nici, rodzaj cukru, zasady azotowe) (etap wojewódzki, poszerzenie pkt 1).
• W-B2, W-B3Cechy kodu genetycznego; ekspresja informacji genetycznej - transkrypcja i translacja (pkt 2-3).
• W-B4Dziedziczenie dwugenowe: zapis i analiza krzyżówki, gamety, stosunek fenotypowy, prawdopodobieństwo (pkt 4).
• W-B5Determinacja oraz dziedziczenie płci u człowieka (pkt 5).
• W-B6Analiza rodowodów i ustalanie na ich podstawie sposobu dziedziczenia cechy.
• W-B7Choroby genetyczne: fenyloketonuria, zespół Turnera, zespół Klinefeltera, albinizm, mukowiscydoza, pląsawica Huntingtona.
• W-B8Dziedziczenie cech sprzężonych z płcią (daltonizm) - krzyżówki genetyczne.
• W-B9Rodzaje mutacji: genowe i chromosomowe (strukturalne i liczbowe).
• W-B10Organizm modyfikowany genetycznie (GMO) i organizm transgeniczny.
• W-B11Klonowanie organizmów metodą rozdziału komórek zarodka na wczesnych etapach rozwoju.
• W-B12Zastosowania biotechnologii tradycyjnej w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym i oczyszczaniu ścieków.
• W-B13Narządy analogiczne i homologiczne; przykłady konwergencji.
• W-B14Mechanizm działania doboru naturalnego i jego rodzaje (stabilizujący, kierunkowy, różnicujący).
• PP VIEwolucja życia (dział VI podstawy programowej): źródła wiedzy o ewolucji (skamieniałości), pokrewieństwo organizmów na drzewie filogenetycznym.
• PP VIIEkologia i ochrona środowiska (dział VII podstawy programowej): liczebność i struktura wiekowa populacji, konkurencja, przepływ energii w łańcuchu pokarmowym.
• W-B15Wpływ człowieka na różnorodność biologiczną - zanieczyszczenie środowiska (eutrofizacja wód).
• W-B16Inwazyjne gatunki obce (rdestowiec ostrokończysty).
• PP VIIIZagrożenia różnorodności biologicznej (dział VIII podstawy programowej): ochrona gatunków in situ i ex situ.

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z Biologii Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty z edycji 2023/24 i 2025/26 (90 min, 65-70 pkt, zadania otwarte i zamknięte, krzyżówki genetyczne, doświadczenia, ilustracje w 55-69% punktów); zakres wg regulaminu szczegółowego 2026/27, etap III (kumulatywnie z etapami szkolnym i rejonowym). Wszystkie zadania, schematy, wykresy i dane modelowe napisane od nowa; zdjęcia z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań z podpisywaniem struktur strzałkami bezpośrednio na rycinie, rysowaniem i uzupełnianiem dużych tabel (w realnych arkuszach wojewódzkich to kilka-kilkanaście punktów) - zastępują je numerowane schematy i krótkie odpowiedzi. Zadania otwarte oceniasz sam według klucza.