Konkurs biologiczny - etap rejonowy, łódzkie: arkusz ćwiczeniowy nr 1
32 własne zadania w układzie etapu rejonowego: 90 minut, 100 punktów. Około dwóch trzecich punktów to nowy materiał etapu rejonowego - organizm człowieka i homeostaza: serce, krew i transfuzja, odporność, układ pokarmowy, nefron, glukoza i insulina, ADH, hormony, cykl miesiączkowy, synapsa, odruchy, kora mózgowa. Reszta to powtórka z etapu szkolnego: enzymy, osmoza, mitoza, bakterie, rośliny, grzyby, doświadczenie z fotosyntezą. Schematy, wykresy, zdjęcia i mikrofotografia. Na końcu odpowiedzi i zasady punktowania.
- 32zadania
- 100punkty
- 90 minczas pracy
- 42strony PDF
Pobierz arkusz z rozwiązaniami
Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.
Co sprawdza arkusz
- SZ-P8Czynności życiowe bakterii, w tym przekazywanie genów: koniugacja, transdukcja, transformacja (etap szkolny, ponad podstawę programową).
- SZ-P5Budowa, znaczenie i właściwości enzymów (etap szkolny, ponad podstawę programową).
- SZ-P3Rola błony komórkowej w procesach osmotycznych; roztwory hipo-, hiper- i izoosmotyczne (etap szkolny, ponad podstawę programową).
- SZ-B8Organizacja DNA w komórce: DNA jądrowe i pozajądrowe (etap szkolny, dział: budowa i funkcjonowanie komórki).
- SZ-P6Fazy mitozy i mejozy (profaza, metafaza, anafaza, telofaza) (etap szkolny, ponad podstawę programową).
- SZ-E6Porównywanie i rozpoznawanie gromad kręgowców pod względem cech budowy; adaptacje kręgowców (etap szkolny, dział: różnorodność zwierząt).
- SZ-D3Identyfikacja rośliny jako przedstawiciela grupy systematycznej, organy wegetatywne i ich modyfikacje; rozpoznawanie rodzimych roślin na ilustracjach (etap szkolny, dział: różnorodność roślin).
- SZ-A10Doświadczenie wykazujące wpływ czynników (światło, temperatura, CO₂) na intensywność fotosyntezy; problem badawczy, zmienne, wnioski (etap szkolny; umiejętności ogólne).
- SZ-A17Choroby wirusowe człowieka (grypa, odra, ospa, różyczka, świnka, AIDS), drogi rozprzestrzeniania się wirusów (etap szkolny).
- SZ-A6Funkcje błonnika i cholesterolu (etap szkolny, dział: organizacja i chemizm życia).
- SZ-P9Cykle życiowe grzybów; znaczenie i rodzaje mikoryzy (ektomikoryza, endomikoryza) (etap szkolny, ponad podstawę programową).
- C-1Budowa i funkcje narządów i układów człowieka oraz ich współdziałanie (etap rejonowy, organizm człowieka).
- C-2Rozpoznawanie elementów budowy układów i narządów na schematach; grupy krwi AB0 i Rh, zasady transfuzji (etap rejonowy).
- C-3Typy odporności; różnica między surowicą a szczepionką, mechanizm ich działania (etap rejonowy).
- C-4Schorzenia układów i narządów oraz zasady ich profilaktyki (etap rejonowy).
- C-6Czynniki negatywnie wpływające na zdrowie: palenie, e-papierosy i inne używki (etap rejonowy).
- H-2Powiązania strukturalne i funkcjonalne między układami narządów człowieka (etap rejonowy, homeostaza).
- H-3Czynniki zaburzające homeostazę, w tym zanieczyszczenia powietrza (CO, SO₂, NO₂, pyły) (etap rejonowy, homeostaza).
- RP-1Mechanizmy utrzymania homeostazy: termoregulacja, osmoregulacja, stężenie glukozy we krwi (etap rejonowy, ponad podstawę programową).
- RP-2Rola hormonów: insulina, glukagon, parathormon, kalcytonina, hormony płciowe, adrenalina, T3 i T4 (etap rejonowy, ponad podstawę programową).
- RP-3Przebieg cyklu miesiączkowego i rola hormonów płciowych (etap rejonowy, ponad podstawę programową).
- RP-4Przewodzenie impulsów nerwowych, synapsy, cechy potencjału czynnościowego (etap rejonowy, ponad podstawę programową).
- RP-5Odruchy warunkowe i bezwarunkowe, łuk odruchowy (etap rejonowy, ponad podstawę programową).
- RP-6Budowa mózgowia, kora mózgowa i położenie ośrodków wzroku, słuchu, mowy, ruchu i czucia (etap rejonowy, ponad podstawę programową).
- RP-7Budowa i funkcje elementów nefronu (etap rejonowy, ponad podstawę programową).
Skąd te oznaczenia? Oznaczenia to nasze skróty punktów z dokumentu kuratorium „Zakres wymagań na poszczególne etapy…” (załącznik 11 do regulaminu, link poniżej). Kuratorium punktów nie numeruje, więc liczymy je od góry w każdym dziale. C i H to działy „Organizm człowieka” i „Homeostaza” z części III, a RP - lista „wykraczające poza podstawę programową - etap rejonowy”: np. RP-7 to 7. punkt, budowa i funkcje nefronu. SZ to część II (etap szkolny): SZ-A do SZ-E to jej kolejne działy, a SZ-P - lista ponad podstawę etapu szkolnego.
Zakres wymagań organizatora ↗Jak powstał ten arkusz
Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na arkuszach etapu rejonowego Wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z Biologii Łódzkiego Kuratora Oświaty z edycji 2023/24-2025/26 (100 pkt, 90 min, 28-32 zadania z podpunktami, ok. 60% punktów w zadaniach z ilustracją); zakres wg zakresu wymagań 2026/27. Wszystkie zadania, teksty, schematy i dane napisane od nowa; trzy zdjęcia roślin i mikrofotografia krwi z Wikimedia Commons (CC BY, CC BY-SA - metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.
Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań, w których trzeba samodzielnie narysować wykres z tabeli albo zaznaczyć elementy strzałkami na rysunku (w realnych arkuszach do ok. 5 pkt) - zastępują je odczyt wykresów i podawanie oznaczeń - oraz rozpoznawania zwierząt ze zdjęć.
Zakres wymagań organizatora ↗







