Konkurs biologiczny - etap wojewódzki, łódzkie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• W-G1Znaczenie mitozy i mejozy; komórki haploidalne i diploidalne; chromosomy homologiczne (etap wojewódzki, genetyka).
• W-G2Struktura podwójnej helisy DNA; replikacja DNA i znaczenie replikacji semikonserwatywnej (etap wojewódzki, genetyka).
• W-P6Prawidłowy kariotyp człowieka i kariotypy zespołów Turnera, Downa i Klinefeltera (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-G6Mutacje genowe i chromosomowe, ich przyczyny i skutki; choroby człowieka warunkowane mutacjami, np. mukowiscydoza, fenyloketonuria (etap wojewódzki, genetyka).
• W-P7Odczytywanie zapisu DNA i mRNA z użyciem tabeli kodu genetycznego (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-P3Cechy kodu genetycznego (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-G5Krzyżówki jednogenowe, analiza drzew rodowych; dziedziczenie grup krwi w układach AB0 i Rh (etap wojewódzki, genetyka).
• W-G4Dziedziczenie płci u człowieka; choroby sprzężone z płcią: daltonizm, hemofilia, dystrofia mięśniowa (etap wojewódzki, genetyka).
• W-P5Dziedziczenie dwugenowe (II prawo Mendla); krzyżówki dwugenowe z szachownicą Punnetta (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-G7Nowotwory jako skutek niekontrolowanych podziałów komórkowych; czynniki sprzyjające ich rozwojowi (etap wojewódzki, genetyka).
• W-P14Założenia prawa Hardy'ego-Weinberga; obliczanie częstości alleli, genotypów i fenotypów w populacji (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-P9Techniki inżynierii genetycznej: PCR, elektroforeza DNA, sekwencjonowanie DNA (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-P1Zastosowania genetyki i biotechnologii; organizmy transgeniczne; terapia genowa (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-E3Dobór naturalny (stabilizujący, kierunkowy, rozrywający) i sztuczny na przykładach (etap wojewódzki, ewolucja).
• W-E5Specjacja allopatryczna i sympatryczna; specjacja właściwa a transformacja filetyczna (etap wojewódzki, ewolucja).
• W-E6Przyczyny i skutki dryfu genetycznego (etap wojewódzki, ewolucja).
• W-P12Pokrewieństwo ewolucyjne gatunków na podstawie drzewa filogenetycznego (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-E7Chronologia etapów antropogenezy (etap wojewódzki, ewolucja).
• W-E1Źródła wiedzy o ewolucji i jej świadectwa (etap wojewódzki, ewolucja).
• W-EK1Tolerancja ekologiczna; interpretacja wykresu zakresu tolerancji (etap wojewódzki, ekologia).
• W-EK3Cechy populacji; liczebność, rozmieszczenie i zagęszczenie gatunku rośliny zielnej (etap wojewódzki, ekologia).
• W-EK4Łańcuchy i sieci pokarmowe, poziomy troficzne, przepływ energii i obieg materii (etap wojewódzki, ekologia).
• W-EK6Oddziaływania antagonistyczne i nieantagonistyczne między organizmami (etap wojewódzki, ekologia).
• W-EK7Porosty jako organizmy wskaźnikowe; skala porostowa (etap wojewódzki, ekologia).
• W-P15Globalne skutki zanieczyszczenia atmosfery: efekt cieplarniany, dziura ozonowa, kwaśne deszcze (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• W-EK14Formy ochrony przyrody w Polsce (etap wojewódzki, ochrona przyrody).
• W-P17Restytucja i reintrodukcja gatunków (etap wojewódzki, ponad podstawę programową).
• SZ-E1Cechy i rozpoznawanie przedstawicieli stawonogów i ich gromad (etap szkolny - obowiązuje na wszystkich etapach).
• SZ-A11Oddychanie komórkowe: substraty, produkty, uwalnianie energii; planowanie doświadczenia (etap szkolny - obowiązuje na wszystkich etapach).
• C-2Budowa narządów i układów człowieka na schematach, w tym narządu słuchu i równowagi; czynniki szkodliwe, np. hałas (etap rejonowy - obowiązuje na wojewódzkim).
• SZ-P5Enzymy; inhibicja kompetycyjna i niekompetycyjna (etap szkolny, ponad podstawę programową - obowiązuje na wszystkich etapach).
• SZ-D4Budowa kwiatu, owocu i nasienia (etap szkolny - obowiązuje na wszystkich etapach).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na testach etapu wojewódzkiego Wojewódzkiego Konkursu Przedmiotowego z Biologii Łódzkiego Kuratora Oświaty z edycji 2021/22-2025/26 (100 pkt, 120 min, 25-37 zadań z podpunktami, ok. połowa punktów w zadaniach z ilustracją); zakres wg zakresu wymagań 2026/27, cz. IV. Wszystkie zadania, schematy i dane modelowe napisane od nowa; zdjęcia porostów i stawonogów z Wikimedia Commons (CC0, CC BY, CC BY-SA - metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań z mapą parków narodowych i zaznaczaniem bezpośrednio na rysunku lub wzorze (otaczanie, strzałki) - w realnych arkuszach to kilka punktów; tu struktury są ponumerowane, a odpowiedzi wpisuje się w liniach. Pełną tablicę kodu genetycznego uczeń ma na konkursie jako przybór - w arkuszu podano jej fragment.