Konkurs biologiczny - etap szkolny, lubelskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1
20 własnych zadań w formacie etapu szkolnego: 40 punktów, 60 minut. Tylko zakres etapu szkolnego 2026/27: komórka, fotosynteza i fermentacja (doświadczenia), klasyfikacja, wirusy i bakterie (choroby i profilaktyka), mchy, paprociowe, nagonasienne i okrytonasienne (rozpoznawanie na zdjęciach, budowa kwiatu, kiełkowanie), grzyby, tkanki zwierzęce, bezkręgowce i kręgowce. Prawda/fałsz, przyporządkowania, wybór i krótkie odpowiedzi; schematy, wykres i zdjęcia. Na końcu odpowiedzi, wyjaśnienia i punktacja.
- 20zadania
- 40punkty
- 60 minczas pracy
- 18strony PDF
Pobierz arkusz z rozwiązaniami
Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.
Co sprawdza arkusz
- I.2Rozpoznawanie na schemacie podstawowych elementów komórki (ściana komórkowa, chloroplast, wakuola, jądro komórkowe, mitochondrium, błona komórkowa) i ich funkcje (PP, dz. I pkt 2).
- I.3Porównanie budowy komórki bakterii, roślin i zwierząt; cechy umożliwiające ich rozróżnienie (PP, dz. I pkt 3).
- I.4Fotosynteza - substraty, produkty i warunki; doświadczenie wykazujące wpływ czynnika (światła) na intensywność fotosyntezy: problem badawczy, wniosek (PP, dz. I pkt 4; wymagania ogólne).
- I.5Fermentacja jako sposób uwalniania energii; doświadczenie wykazujące, że drożdże podczas fermentacji wydzielają dwutlenek węgla (PP, dz. I pkt 5).
- II.1.1Zasady systemu klasyfikacji biologicznej - hierarchia jednostek systematycznych (PP, dz. II pkt 1.1).
- II.2.1Uzasadnienie, dlaczego wirusy nie są organizmami (PP, dz. II pkt 2.1).
- II.2.2; II.3.3Zasady profilaktyki chorób wywoływanych przez wirusy (AIDS) i bakterie (borelioza, tężec, salmonelloza) (PP, dz. II pkt 2.2 i 3.3).
- II.3.2; II.3.4Czynności życiowe bakterii (odżywianie, rozmnażanie) i znaczenie bakterii w przyrodzie i dla człowieka (PP, dz. II pkt 3.2 i 3.4).
- II.4.5Identyfikacja rośliny na zdjęciu jako przedstawiciela mchów, paprociowych, roślin nagonasiennych lub okrytonasiennych (PP, dz. II pkt 4.1-4.5).
- II.4.3Rozpoznawanie przedstawicieli rodzimych roślin nagonasiennych na podstawie cech budowy (PP, dz. II pkt 4.3).
- II.4.4Budowa kwiatu rośliny okrytonasiennej i funkcje jego elementów w rozmnażaniu płciowym (PP, dz. II pkt 4.4 lit. c).
- II.4.4; wym. ogólnePlanowanie doświadczenia wykazującego wpływ temperatury na kiełkowanie nasion: hipoteza, warunki doświadczenia (PP, dz. II pkt 4.4 lit. d; wymagania ogólne II).
- II.5Grzyby - cechy budowy, odżywianie, różnorodność (jedno- i wielokomórkowe), znaczenie w przyrodzie (PP, dz. II pkt 5.1-5.5).
- II.6.1Rozpoznawanie tkanek zwierzęcych na przykładzie organizmu człowieka (nabłonkowa, mięśniowa, łączna, nerwowa) na podstawie opisu (PP, dz. II pkt 6.1).
- II.6.3Drogi inwazji nicieni pasożytniczych (owsik) i profilaktyka owsicy (PP, dz. II pkt 6.3).
- II.6.4; II.6.6Cechy morfologiczne pierścienic i mięczaków; porównanie obu grup (PP, dz. II pkt 6.4 i 6.6).
- II.6.5; II.6.7Cechy skorupiaków, owadów i pajęczaków; identyfikacja stawonoga na podstawie cech (PP, dz. II pkt 6.5 i 6.7).
- II.6.13Porównanie gromad kręgowców pod względem cech morfologicznych, rozmnażania i rozwoju (PP, dz. II pkt 6.13).
- II.6.11Przystosowania ptaków do lotu (PP, dz. II pkt 6.11).
- II.6.12Cechy wspólne ssaków odróżniające je od innych kręgowców (PP, dz. II pkt 6.12 i 6.13).
Skąd te oznaczenia? Oznaczenia to numery punktów podstawy programowej biologii dla szkoły podstawowej (rozporządzenie z 14 lutego 2017 r. ze zmianami z 2024 r.), na którą powołuje się dokument kuratorium „Zakresy wymagań…” (część 9.2, link poniżej). Cyfra rzymska to dział, dalej punkt i podpunkt, np. II.6.11 to dział II „Różnorodność życia”, punkt 6 (zwierzęta), podpunkt 11 „ptaki”. Kuratorium podaje tylko nazwy działów i punktów, szczegóły są w podstawie. „Wym. ogólne” to wymagania ogólne podstawy.
Zakres wymagań organizatora ↗Jak powstał ten arkusz
Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na zestawach etapu szkolnego Konkursu biologicznego Lubelskiego Kuratora Oświaty z edycji 2024/25 i 2025/26: 40 pkt, 60 min, krótkie zadania za 1-3 pkt - prawda/fałsz, przyporządkowania, wybór, podpisywanie schematów, doświadczenia. Zakres wg „Zakresu wymagań” 2026/27 (etap I): podstawa programowa biologii, działy I i II. Wszystkie zadania, schematy i dane modelowe napisane od nowa.) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.
Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań z rysowaniem i wpisywaniem odpowiedzi bezpośrednio na schemacie oraz z ustalaniem kolejności etapów w tabeli - w realnym teście to kilka punktów; tu elementy schematów są ponumerowane, a odpowiedzi wpisuje się w liniach.
Zakres wymagań organizatora ↗







