Konkurs biologiczny - etap rejonowy, lubuskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1
28 własnych zadań w układzie zawodów rejonowych: 60 minut, 40 punktów. Zakres II stopnia: pierwiastki i związki chemiczne, organizm człowieka, homeostaza, genetyka (DNA i RNA, krzyżówki, choroby genetyczne), a także nowe działy - różnorodność organizmów (protisty, zwierzęta), przemiana pokoleń mchów, kwiaty, kwiatostany i owoce, ewolucja, ekologia i ochrona przyrody. Ćwiczy rozpoznawanie struktur na schematach i zwierząt na zdjęciach, analizę wykresu, tabel i sieci pokarmowej. Na końcu odpowiedzi i punktacja.
- 28zadania
- 40punkty
- 60 minczas pracy
- 22strony PDF
Pobierz arkusz z rozwiązaniami
Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.
Co sprawdza arkusz
- UOUmiejętności ogólne (wszystkie stopnie): planowanie doświadczeń, problem badawczy, próba kontrolna i badawcza, odczyt i analiza schematów, tabel i wykresów.
- IIDział II podstawy programowej (od II stopnia): różnorodność życia - budowa i czynności życiowe protistów, cechy i przedstawiciele grup zwierząt.
- IIIDział III podstawy programowej: organizm człowieka - budowa i funkcjonowanie układów narządów, narządy zmysłów, rozmnażanie i rozwój.
- IVDział IV podstawy programowej: homeostaza - współdziałanie układów w utrzymaniu równowagi organizmu, regulacja hormonalna.
- P1Poszerzenie (II stopień): przemiana pokoleń mchów (płonnik pospolity) na schematach.
- P2Poszerzenie: budowa kwiatu a sposób zapylenia.
- P3Poszerzenie: kwiatostany (koszyczek, główka, baldach, wiecha, grono, kłos), typy i rodzaje owoców z przykładami roślin.
- P4Poszerzenie: pierwiastki biogenne, makro- i mikroelementy - znaczenie, źródła, objawy niedoboru.
- P5Poszerzenie: rola związków chemicznych (woda, cukry, białka, tłuszcze, kwasy nukleinowe).
- P6Poszerzenie: nazwy enzymów trawiennych.
- P7Poszerzenie: czynniki biotyczne i abiotyczne, tolerancja ekologiczna, eurybionty i stenobionty.
- P8Poszerzenie: oddziaływania międzygatunkowe z przykładami organizmów.
- P9Poszerzenie: struktura i funkcjonowanie ekosystemu (obieg materii, przepływ energii, sieci pokarmowe).
- P10Poszerzenie: formy ochrony przyrody, przykłady w Polsce i miejsca ich występowania.
- P11Poszerzenie: bioindykatory i ocena stanu środowiska.
- P12Poszerzenie: rozpoznawanie pospolitych i chronionych gatunków roślin i zwierząt Polski.
- P13Poszerzenie: porównanie budowy DNA i RNA; miejsce i znaczenie replikacji DNA.
- P14Poszerzenie: krzyżówki jednogenowe z dominacją zupełną, prawdopodobieństwo genotypów i fenotypów.
- P15Poszerzenie: choroby genetyczne - mukowiscydoza, zespół Downa (sposób dziedziczenia, przyczyny).
- P17Poszerzenie: narządy homologiczne i analogiczne.
- P18Poszerzenie: miejsce człowieka w systematyce; podobieństwa i różnice między człowiekiem a małpami człekokształtnymi, naczelnymi i ssakami.
- P19Poszerzenie: dobór sztuczny a dobór naturalny.
Skąd te oznaczenia? Oznaczenia odsyłają do „Regulaminu konkursu przedmiotowego z biologii” kuratorium (§ 4 ust. 2, link poniżej). II, III i IV to numery działów podstawy programowej biologii, które regulamin wymienia dla I i II stopnia, np. III „Organizm człowieka”. P1-P19 to nasze numery punktów listy „Poszerzenie treści programowej dotyczy następujących zagadnień” - w regulaminie to myślniki bez numerów, więc liczymy je od góry: np. P6 to szósty punkt, nazwy enzymów trawiennych. UO to umiejętności z listy pod „III stopień”, obowiązujące na wszystkich etapach.
Zakres wymagań organizatora ↗Jak powstał ten arkusz
Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na arkuszach zawodów II stopnia (rejonowych) Konkursu przedmiotowego z biologii Lubuskiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (60 minut; w 2024/25 i 2025/26 28-30 zadań za ok. 40 pkt: zamknięte, P/F, dobieranie, „podkreśl”, krótkie odpowiedzi do schematów i zdjęć); zakres wg regulaminu 2026/27. Wszystkie zadania, schematy i dane napisane od nowa (bez powtórzeń z arkuszem etapu szkolnego); trzy zdjęcia z Wikimedia Commons (domena publiczna, CC BY-SA 4.0 - metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.
Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań ze zdjęciami roślin, grzybów, bezkręgowców i preparatów mikroskopowych oraz z rysunkami narządów z podręczników (w realnym arkuszu 2025/26 ok. połowa punktów jest za zadania z ilustracjami) - tu zastępują je schematy własne i trzy zdjęcia kręgowców.
Zakres wymagań organizatora ↗







