Konkurs biologiczny - etap rejonowy, małopolskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• LO VI.1Budowa komórki prokariotycznej, różnice w budowie ściany bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, także na mikrofotografii preparatu barwionego metodą Grama (PP LO 2018, zakres rozszerzony, pkt VI.1 - zakres, pkt 10).
• LO VI.2Różnice między archeowcami i bakteriami, znaczenie archeowców (PP LO VI.2 - zakres, pkt 10).
• LO VI.3Czynności życiowe bakterii: chemoautotrofizm, fotoautotrofizm, heterotrofizm, oddychanie beztlenowe (denitryfikacja, fermentacja) i tlenowe (PP LO VI.3 - zakres, pkt 10).
• LO VI.4Procesy płciowe a zmienność genetyczna bakterii (PP LO VI.4 - zakres, pkt 10).
• LO VI.5, XII.1.6Choroby człowieka wywoływane przez bakterie i wirusy (PP LO VI.5 i XII.1.6 - zakres, pkt 10).
• LO XII.1.3–4Związek budowy wirusów ze sposobem infekowania komórek, cykl lityczny i lizogeniczny (PP LO XII.1.3-4 - zakres, pkt 10).
• LO V.1–2Kladogramy: pokrewieństwo ewolucyjne, grupy monofiletyczne, parafiletyczne i polifiletyczne (PP LO V.1-2 - zakres, pkt 10).
• LO VII.3Cykle życiowe grzybów (workowce, podstawczaki), fazy jądrowe (haplofaza, dikariofaza, diplofaza), zarodniki powstające płciowo (w workach) i bezpłciowo (konidia) - na schemacie, fotografii i mikrofotografii (PP LO VII.2-3 - zakres, pkt 10).
• LO VII.4Porosty jako organizmy symbiotyczne, typy plech i rola porostów jako organizmów wskaźnikowych (skala porostowa) - rozpoznawanie na fotografiach (PP LO VII.4 - zakres, pkt 10).
• LO VII.2; Z7Doświadczenie wykazujące, że drożdże przeprowadzają fermentację alkoholową; problem badawczy, próba kontrolna, wnioski (PP LO VII.2 - zakres, pkt 10 i 7).
• LO VIII.3Związek budowy protistów ze środowiskiem i trybem życia - wodniczki tętniące (PP LO VIII.3 - zakres, pkt 10).
• LO VIII.5Drogi zarażenia chorobami wywoływanymi przez protisty (PP LO VIII.5 - zakres, pkt 10).
• Z9; LO XI.1.1Rozpoznawanie tkanek zwierzęcych na schemacie i mikrofotografii oraz związek ich budowy z funkcją (zakres, pkt 9; PP LO XI.1.1).
• Z4Rozpoznawanie struktur anatomicznych wymienionych w podręcznikach i literaturze konkursowej - tu kosmków jelitowych na mikrofotografii (zakres, pkt 4).
• LO XI.2.1.e–fRola wydzielin gruczołów i proces trawienia składników pokarmowych w przewodzie pokarmowym człowieka (PP SP III.4; PP LO XI.2.1.e-f - zakres, pkt 10).
• LO XI.2.1.hWchłanianie produktów trawienia w przewodzie pokarmowym człowieka (PP LO XI.2.1.d, h - zakres, pkt 10).
• LO XI.2.1.f; Z7Doświadczenie sprawdzające warunki trawienia skrobi; hipoteza i wnioski (PP LO XI.2.1.f - zakres, pkt 10 i 7).
• LO XI.2.1.g; Z6, Z12Rola mikrobiomu układu pokarmowego - praca z tekstem źródłowym, wnioskowanie na podstawie tekstu (PP LO XI.2.1.g; zakres, pkt 6 i 12).
• Z6–7Odczyt i interpretacja wykresu, analiza wyników badania, proste obliczenia procentowe (zakres, pkt 6-8).
• LO XI.2.2.a–bOdporność wrodzona i nabyta, komórkowa i humoralna, czynna i bierna (PP SP III.6; PP LO XI.2.2.a-b - zakres, pkt 10).
• LO XI.2.2.c–dNarządy i komórki układu odpornościowego (w tym rozpoznawanie leukocytów w rozmazie krwi), cytokiny (PP LO XI.2.2.c-d - zakres, pkt 10).
• LO XI.2.2.f–gKonflikt serologiczny, alergie, choroby autoimmunologiczne, immunosupresja (PP LO XI.2.2.f-g - zakres, pkt 10).
• LO XI.2.5.d–e, jOś podwzgórze-przysadka-tarczyca, ujemne sprzężenie zwrotne, skutki niedoczynności i nadczynności gruczołów (PP LO XI.2.5.d, e, j - zakres, pkt 10).
• LO XI.2.5.fAntagonistyczne działanie insuliny i glukagonu w regulacji stężenia glukozy we krwi (PP SP III.11; PP LO XI.2.5.f - zakres, pkt 10).
• LO XI.2.5.iHormony tkankowe: gastryna, erytropoetyna, histamina (PP LO XI.2.5.i - zakres, pkt 10).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu rejonowego Małopolskiego Konkursu Biologicznego z edycji 2023/24-2025/26 (wyłącznie zadania zamknięte jednokrotnego i wielokrotnego wyboru, 1 pkt za podpunkt, 0/1) oraz na arkuszu etapu szkolnego 2026/27 (40 pkt, 75 min); zakres wg zał. nr 2 do regulaminu 2026/27. Wszystkie zadania, tekst modelowy i dane modelowe napisane od nowa.) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: krzyżówek genetycznych, wiroidów i prionów, klucza do oznaczania oraz rozpoznawania gatunków roślin i zwierząt ze zdjęć. Etap rejonowy 2025/26 miał 50 pkt i 90 min; czasu i punktów na 2026/27 organizator jeszcze nie podał.