Konkurs biologiczny - etap wojewódzki, małopolskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• LO I.1.2Znaczenie biologiczne mikroelementów (Fe, J, Cu, Co, F) (PP LO 2018, zakres rozszerzony, I.1.2 - zakres, pkt 11).
• LO I.2.1Budowa i znaczenie węglowodanów: monosacharydy, disacharydy (laktoza), polisacharydy (glikogen, celuloza, chityna), wiązania glikozydowe α i β (PP LO I.2.1).
• LO I.2.1-3; Z7Doświadczenia wykazujące obecność cukrów, białek i lipidów w materiale biologicznym; analiza wyników (PP LO I.2.1-3; zakres, pkt 7).
• LO I.2.2Struktura I-IV-rzędowa białek, denaturacja i koagulacja (PP LO I.2.2).
• LO I.2.3Budowa, właściwości i znaczenie lipidów (PP LO I.2.3).
• LO I.2.4; lit. 4Kwasy nukleinowe i replikacja DNA (PP LO I.2.4; Biologia na czasie 4, rozdz. 1.2 - literatura etapu wojewódzkiego).
• LO XII.2; I.2.2Wiroidy i priony; struktura przestrzenna białek (PP LO XII.2, I.2.2).
• LO III.3Budowa i działanie enzymów, regulacja aktywności (aktywacja, inhibicja), ujemne sprzężenie zwrotne (PP LO III.3.1-4).
• LO III.3.5; Z7Wpływ temperatury na aktywność enzymów - doświadczenie z katalazą; próba kontrolna, wnioski (PP LO III.3.5; zakres, pkt 7).
• LO III.2.1Związek budowy ATP z jego rolą biologiczną (PP LO III.2.1).
• LO III.5Mitochondrium a oddychanie komórkowe: glikoliza, cykl Krebsa, łańcuch oddechowy, chemiosmoza, fermentacja mleczanowa (PP LO III.5.1-6).
• SP V.8; Z8Dziedziczenie chorób sprzężonych z płcią (daltonizm), prawdopodobieństwo fenotypu potomstwa (PP SP V.8; zakres, pkt 8).
• LO III.4Fotosynteza: faza zależna i niezależna od światła, rola barwników (PP LO III.4.1-3).
• LO III.5.7; XI.2.5.fGlikogenoliza i glukoneogeneza, hormonalna regulacja stężenia glukozy we krwi (PP LO III.5.7, XI.2.5.f; Biologia na czasie 1, rozdz. 4.8).
• lit. 6; LO XI.2.5Hormony stresu a metabolizm - praca z tekstem (literatura etapu wojewódzkiego: R. Sapolsky; PP LO XI.2.5; zakres, pkt 6 i 12).
• LO XIII.3, 5-6Transkrypcja, kod genetyczny, translacja (PP LO XIII.3, 5-6).
• LO XIV.2.6Rodzaje mutacji genowych i ich skutki (PP LO XIV.2.6).
• LO XIII.3-4, 7Transkrypcja, obróbka potranskrypcyjna, porównanie ekspresji genów u prokariontów i eukariontów (PP LO XIII.3-4, 7).
• LO XI.2.5.b; lit. 7Mechanizmy działania hormonów: receptory błonowe i wewnątrzkomórkowe (PP LO XI.2.5.b; J. Hinson, P. Raven „Hormony”, rozdz. 1).
• LO XI.2.5.d; lit. 7Podwzgórze i przysadka, wazopresyna (PP LO XI.2.5.d; J. Hinson, P. Raven „Hormony”, rozdz. 5.1).
• Z9; LO XI.1.1Rozpoznawanie tkanek zwierzęcych na mikrofotografii (zakres, pkt 9; PP LO XI.1.1).
• LO XI.2.1.j, m; lit. 7Ośrodki głodu i sytości, hormony głodu (leptyna, grelina) (PP LO XI.2.1.j, m; J. Hinson, P. Raven „Hormony”, rozdz. 5.2).
• LO XI.2.2.c-d; I.2.2Budowa i wytwarzanie przeciwciał (PP LO XI.2.2.c-d, I.2.2).
• LO XIV.2.7Aberracje chromosomowe strukturalne (PP LO XIV.2.7).
• LO XIV.2.8Podłoże genetyczne chorób człowieka (PP LO XIV.2.8).
• LO XIV.2.1-3Zmienność środowiskowa i genetyczna, plastyczność fenotypu (PP LO XIV.2.1-3).
• Z8 (H-W)Obliczanie częstości alleli, genotypów i fenotypów z równania Hardy'ego-Weinberga (zakres, pkt 8 - tylko etap wojewódzki).
• lit. 5; Z7, Z12Mikroorganizmy a rozwój gospodarza - praca z tekstem i planowanie doświadczenia (literatura etapu wojewódzkiego: E. Yong „Mikrobiom”, rozdz. 3; zakres, pkt 7 i 12).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu wojewódzkiego Małopolskiego Konkursu Biologicznego z edycji 2023/24-2025/26 (wyłącznie zadania zamknięte jednokrotnego i wielokrotnego wyboru na karcie odpowiedzi, 1 pkt za podpunkt, 0/1; 2024/25 i 2025/26: 60 pkt, 120 min); zakres wg zał. nr 2 do regulaminu 2026/27. Wszystkie zadania, teksty modelowe i dane modelowe napisane od nowa.) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: pełnej długości etapu: arkusz wojewódzki 2024/25 i 2025/26 miał 60 pkt i 120 min (tu 40 pkt w tym samym tempie), a czasu i punktów na 2026/27 organizator jeszcze nie podał. Zadania do lektur (E. Yong, R. Sapolsky, J. Hinson i P. Raven) opierają się na tekstach modelowych, nie na treści książek.