Konkurs biologiczny - etap rejonowy, mazowieckie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• R-2Znaczenie wody dla organizmów w oparciu o jej właściwości fizyczno-chemiczne (poszerzenie etapu II, pkt 2).
• R-1Dyfuzja i osmoza - wyjaśnianie nimi procesów i zjawisk biologicznych (poszerzenie etapu II, pkt 1).
• S-4–5Budowa i funkcje elementów komórki eukariotycznej; porównanie komórek bakterii, grzybów, roślin i zwierząt (poszerzenie etapu I, pkt 4-5).
• S-8–9Choroby bakteryjne człowieka i ich profilaktyka; antybiotykoterapia i pochodzenie oporności bakterii na antybiotyki (poszerzenie etapu I, pkt 8-9; PP II.3.3).
• R-6Budowa grzyba kapeluszowego (pieczarka, borowik) i tryby życia grzybów: pasożytnictwo, saprobiontyzm, symbiontyzm (poszerzenie etapu II, pkt 6).
• R-7Identyfikacja tkanek roślinnych na mikrofotografii przekroju liścia i związek ich budowy z funkcją (poszerzenie etapu II, pkt 7).
• R-9Aparaty szparkowe: budowa, funkcja, lokalizacja w roślinie; planowanie doświadczenia i formułowanie wniosków (poszerzenie etapu II, pkt 9; wymagania ogólne konkursu).
• R-10Rozpoznawanie paproci i mchów na zdjęciach (pokrój, elementy budowy: kupki zarodni, puszki, chwytniki a korzenie) (poszerzenie etapu II, pkt 10; PP II.4.1-2).
• R-11Rozpoznawanie pospolitych drzew Polski (modrzew, cis, grab, jarząb) po gałązkach z igłami i szyszkami albo liśćmi i owocami; cechy roślin nagonasiennych (poszerzenie etapu II, pkt 11; PP II.4.3).
• R-12–13Budowa i przystosowania protistów (pantofelek); protisty pasożytnicze - malaria (poszerzenie etapu II, pkt 12-13).
• R-17Analiza cyklu rozwojowego pasożyta człowieka - glisty ludzkiej - na podstawie schematu; profilaktyka (poszerzenie etapu II, pkt 17).
• R-20Przystosowania w budowie narządów wymiany gazowej kręgowców do życia w wodzie i na lądzie; interpretacja tekstu popularnonaukowego (poszerzenie etapu II, pkt 20).
• R-24Rozpoznawanie chronionych gatunków kręgowców (gady: zaskroniec, jaszczurka zwinka, żmija zygzakowata, padalec) na zdjęciach; cechy odróżniające jaszczurki od węży (poszerzenie etapu II, pkt 24 i 18).
• R-21–22Budowa jaja ptaków i funkcje jego elementów; błony płodowe owodniowców i ich funkcje (poszerzenie etapu II, pkt 21-22).
• S-13, S-16Surowica a szczepionka; ujemne sprzężenie zwrotne na przykładzie wydzielania tyroksyny (poszerzenie etapu I, pkt 13 i 16).
• S-10, S-14Miejsca trawienia i wchłaniania składników pokarmowych; działanie układu współczulnego i przywspółczulnego (poszerzenie etapu I, pkt 10 i 14).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na arkuszach etapu rejonowego Przedmiotowego Konkursu Biologicznego Mazowieckiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (40 pkt, 90 min, 15-17 zadań z podpunktami, materiał źródłowy w większości zadań); zakres wg programu merytorycznego 2026/27. Wszystkie zadania, teksty, schematy i dane napisane od nowa; zdjęcia i mikrofotografia z Wikimedia Commons (domena publiczna, CC0, CC BY, CC BY-SA - metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań do trzech obowiązkowych artykułów „Wiedzy i Życia” (w realnym arkuszu 2-3 zadania, ok. 5-8 pkt; zastępuje je zadanie 12 z naszym tekstem modelowym) oraz zadań z mikrofotografiami z mikroskopu elektronowego - komórkę, grzyb i protista pokazujemy na schematach.