Konkurs biologiczny - etap szkolny, mazowieckie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• S-1–2Pierwiastki biogenne, makro- i mikroelementy (żelazo, jod, fluor) oraz witaminy (D, K): znaczenie, źródła, objawy niedoboru (poszerzenie etapu I, pkt 1-2).
• S-3Funkcje białek (przeciwciała), lipidów (woski) i węglowodanów (deoksyryboza, celuloza); rola błonnika (poszerzenie etapu I, pkt 3; PP III.3.4).
• PP I.2–3Obserwacje mikroskopowe komórki: rozpoznawanie elementów budowy na zdjęciu, porównanie komórek roślin i zwierząt, rola chloroplastów; obliczanie powiększenia (PP I.2-3).
• PP I.4Fotosynteza: warunki przebiegu; doświadczenie wykazujące wpływ czynnika (światła) na intensywność fotosyntezy - problem badawczy, warunki stałe, wniosek (PP I.4; wymagania ogólne konkursu).
• S-7Czynności życiowe bakterii: samożywność - fotosynteza i chemosynteza (poszerzenie etapu I, pkt 7).
• S-6Budowa wirusa HIV, wirusy jako bezkomórkowe formy materii, AIDS jako zaburzenie odporności (poszerzenie etapu I, pkt 6; PP II.2.1, III.5.6).
• S-8, S-13Krztusiec - choroba bakteryjna i jej profilaktyka; rodzaje odporności: czynna i bierna (poszerzenie etapu I, pkt 8 i 13).
• PP IV.2Analiza informacji dołączanych do leków (dawkowanie, dawka maksymalna) (PP IV.2).
• S-12Przyczyny i przebieg konfliktu serologicznego w zakresie czynnika Rh (poszerzenie etapu I, pkt 12).
• PP III.4.4Grupy krwi układu ABO i Rh; zgodność krwi przy przetaczaniu (PP III.4.4).
• PP III.6.2Mechanizm wentylacji płuc (wdech i wydech) na modelu (PP III.6.1-2).
• PP III.9Budowa ucha i funkcje jego elementów; zmysł równowagi (PP III.9.3, 9.6).
• PP III.2.2Funkcje kości i cechy ich budowy fizycznej (składniki mineralne i organiczne) (PP III.2.2).
• PP III.7.4, IV.1Znaczenie badania moczu w diagnostyce zakażeń, kamicy nerkowej i cukrzycy; utrzymanie stałej ilości wody w organizmie (PP III.7.4, IV.1).
• S-11Rozpoznawanie na rysunku i funkcje narządów układu odpornościowego: śledziony, grasicy, szpiku kostnego, węzłów chłonnych (poszerzenie etapu I, pkt 11; PP III.5.1).
• PP III.10.2Antagonistyczne działanie insuliny i glukagonu (PP III.10.2).
• PP IV.1, S-17Współdziałanie układów w utrzymaniu temperatury ciała; czynniki zaburzające homeostazę (drobnoustroje) i ich wpływ na temperaturę ciała i pracę serca (PP IV.1; poszerzenie etapu I, pkt 15 i 17).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na arkuszach etapu szkolnego Przedmiotowego Konkursu Biologicznego Mazowieckiego Kuratora Oświaty z edycji 2021/22-2025/26 (40 pkt, 90 min, 13-17 zadań z podpunktami, ilustracja lub wykres w ok. 60-70% punktów); zakres wg programu merytorycznego 2026/27, etap I. Wszystkie zadania, teksty, schematy, wykresy i dane napisane od nowa; dwie mikrofotografie z Wikimedia Commons (CC0, CC BY-SA - metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań opartych na prawdziwych wynikach badań naukowych i rycinach z podręczników akademickich (w realnym arkuszu cytowane publikacje) - u nas wykresy mają dane modelowe, a narządy pokazujemy na własnych schematach uproszczonych.