Konkurs biologiczny - etap miejski/gminny, opolskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1
25 własnych zadań w układzie etapu miejskiego/gminnego: 60 minut, 40 punktów. Zakres: cała podstawa programowa biologii klas V-VIII (z genetyką, ewolucją i ekologią) oraz tematy dodatkowe z regulaminu - osmoza, cykle rozwojowe roślin, budowa liścia, serca kręgowców, enzymy trawienne, witaminy i składniki mineralne, odporność, konflikt serologiczny, daltonizm, budowa chemiczna kości, pierwsza pomoc i parki krajobrazowe Opolszczyzny. Ponad 40% punktów za zadania ze schematami, wykresami i zdjęciem. Na końcu odpowiedzi i punktacja.
- 25zadania
- 40punkty
- 60 minczas pracy
- 27strony PDF
Pobierz arkusz z rozwiązaniami
Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.
Co sprawdza arkusz
- PP I.4Podstawa programowa biologii (SP), dział I: istota fotosyntezy (substraty, produkty, warunki) i doświadczenie badające wpływ wybranego czynnika na jej intensywność.
- PP II.2.1Wirusy: uzasadnianie, dlaczego wirusy nie są organizmami.
- PP II.6.1Tkanki zwierzęce na przykładzie organizmu człowieka i ich cechy adaptacyjne do pełnionych funkcji.
- PP III.6.2Układ oddechowy: mechanizm wentylacji płuc (wdech i wydech).
- PP III.9.6Narządy zmysłów: rozmieszczenie receptorów dotyku; doświadczenie sprawdzające gęstość receptorów w skórze różnych części ciała.
- PP III.10.2Układ dokrewny: antagonistyczne działanie insuliny i glukagonu.
- PP V.10Genetyka: choroby genetyczne człowieka warunkowane mutacjami (zespół Downa).
- PP VI.3Ewolucja: podobieństwa i różnice między człowiekiem a małpami człekokształtnymi.
- PP VII.3Ekologia: oddziaływania antagonistyczne - drapieżnictwo; analiza zmian liczebności populacji.
- PP VII.4Ekologia: oddziaływania nieantagonistyczne - mutualizm (na przykładzie porostów).
- R1Regulamin 2026/27, wymagania II i III etapu: rozpoznawanie pospolitych gatunków na podstawie opisu lub ilustracji.
- R2Regulamin 2026/27: cykle rozwojowe mchu płonnika, paprociowych, nagonasiennych i okrytonasiennych.
- R4Regulamin 2026/27: tkanki roślinne oraz budowa anatomiczna korzenia, łodygi i liścia.
- R5Regulamin 2026/27: porównanie budowy układu krążenia kręgowców.
- R6Regulamin 2026/27: trawienie pokarmu w jamie ustnej, żołądku i dwunastnicy; rola i nazwy enzymów trawiennych.
- R7Regulamin 2026/27: zjawisko osmozy i jego znaczenie.
- R8Regulamin 2026/27: dziedziczenie chorób sprzężonych z płcią - hemofilia i daltonizm.
- R9Regulamin 2026/27: powstawanie konfliktu serologicznego i jego znaczenie.
- R10Regulamin 2026/27: skutki niedoboru witamin (A, D, K, C, B12) i składników mineralnych (Mg, Fe, Ca).
- R11Regulamin 2026/27: sposoby nabywania odporności (czynna, bierna, naturalna, sztuczna).
- R12Regulamin 2026/27: budowa chemiczna kości.
- R13Regulamin 2026/27: podstawowe informacje o parkach krajobrazowych na Opolszczyźnie.
- R14Regulamin 2026/27: pierwsza pomoc przy omdleniach, krwotokach, oparzeniach, odmrożeniach i urazach układu ruchu.
Skąd te oznaczenia? Oznaczenia odsyłają do regulaminu Wojewódzkiego Konkursu Biologicznego kuratorium (link poniżej). PP to dział i punkt podstawy programowej biologii dla szkoły podstawowej, na którą powołuje się rozdział V regulaminu, np. PP III.10.2 to punkt 2 części „Układ dokrewny” w dziale III: antagonistyczne działanie insuliny i glukagonu. R1-R14 to kolejne punkty listy z rozdziału V pkt 2 („Ponadto w rozwiązywaniu zadań konkursowych na II i III etapie…”) - kuratorium ich nie numeruje, liczymy je od góry: np. R7 to siódmy punkt, „zjawisko osmozy i jego znaczenie”.
Zakres wymagań organizatora ↗Jak powstał ten arkusz
Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na arkuszach etapu miejskiego/gminnego Wojewódzkiego Konkursu Biologicznego Opolskiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (60 min, 40 pkt, 22-29 zadań; przewaga zadań zamkniętych za 1 pkt, krótkie zadania otwarte, rysunki, schematy i zdjęcia). Zakres wg regulaminu 2026/27. Wszystkie zadania, schematy i dane napisane od nowa; zdjęcie z Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0 - metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.
Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań z rysunkami i zdjęciami zaczerpniętymi przez organizatora z podręczników i internetu (w realnym arkuszu ok. 40-70% punktów) - tu zastępują je schematy własne i jedno zdjęcie; nie ćwiczy też rysowania odpowiedzi na schemacie.
Zakres wymagań organizatora ↗







