Konkurs biologiczny - etap wojewódzki, opolskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• PP I.5Podstawa programowa biologii (SP), dział I: oddychanie tlenowe jako sposób uwalniania energii (substraty, produkty, warunki); planowanie doświadczenia i próba kontrolna.
• PP II.6.4Pierścienice (skąposzczety i pijawki): tryb życia i znaczenie dla człowieka.
• PP II.6.5Stawonogi (owady): cechy, tryb życia i rozwój.
• PP II.6.6Mięczaki (ślimaki, małże, głowonogi): cechy morfologiczne, tryb życia i cechy wspólne.
• PP III.4.3Układ krążenia: rola głównych składników krwi (krwinki czerwone).
• PP III.5.3Układ odpornościowy: istota działania szczepionek.
• PP III.7Układ moczowy i wydalanie: elementy układu moczowego i ich funkcje; znaczenie badania moczu.
• PP III.8.2Układ nerwowy: łuk odruchowy i rodzaje odruchów.
• PP III.10.1Układ dokrewny: gruczoły dokrewne i ich hormony (adrenalina).
• PP V.6Genetyka: dziedziczenie jednogenowe - genotyp, fenotyp, allel, homozygota, heterozygota, dominacja, recesywność (choroby genetyczne, np. mukowiscydoza).
• PP VI.1Ewolucja: istota procesu ewolucji i źródła wiedzy o jej przebiegu (pokrewieństwo grup kręgowców).
• PP VI.2Ewolucja: dobór naturalny (na przykładzie oporności bakterii na antybiotyki; także PP IV.3 - stosowanie antybiotyków zgodnie z zaleceniem lekarza).
• PP VII.2Ekologia: cechy populacji - liczebność, rozrodczość, śmiertelność, struktura wiekowa.
• PP VII.3Ekologia: oddziaływania antagonistyczne - pasożytnictwo.
• PP VII.8Ekologia: odnawialne i nieodnawialne zasoby przyrody.
• PP VIII.4Formy ochrony przyrody w Polsce (rezerwaty, pomniki przyrody, ochrona gatunkowa i inne) na przykładach z województwa opolskiego.
• R1Regulamin 2026/27, wymagania II i III etapu: rozpoznawanie pospolitych gatunków (i ich grup) na podstawie opisu lub ilustracji.
• R3Regulamin 2026/27: tkanki roślinne - rozpoznawanie na podstawie schematu, zdjęcia lub opisu; związek budowy z funkcją.
• R4Regulamin 2026/27: budowa anatomiczna korzenia, łodygi i liścia.
• R6Regulamin 2026/27: trawienie pokarmu w jamie ustnej, żołądku i dwunastnicy; rola żółci i enzymów trawiennych.
• R7Regulamin 2026/27: zjawisko osmozy i jego znaczenie.
• R8Regulamin 2026/27: dziedziczenie chorób sprzężonych z płcią - hemofilia i daltonizm.
• R10Regulamin 2026/27: skutki niedoboru witamin (A, D, K, C, B12) i składników mineralnych (Mg, Fe, Ca).
• R12Regulamin 2026/27: budowa chemiczna kości.
• R13Regulamin 2026/27: podstawowe informacje o parkach krajobrazowych na Opolszczyźnie (literatura etapu wojewódzkiego: strony Zespołu Opolskich Parków Krajobrazowych).
• R14Regulamin 2026/27: udzielanie pierwszej pomocy przy omdleniach, krwotokach, oparzeniach, odmrożeniach i urazach układu ruchu.

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na arkuszach etapu wojewódzkiego Wojewódzkiego Konkursu Biologicznego Opolskiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (90 min, 40 pkt, 23-28 zadań; zadania zamknięte, wieloczęściowe zadania otwarte „wyjaśnij”, analiza doświadczeń, wykresów, rodowodów i zdjęć, zadanie o parkach krajobrazowych). Zakres wg regulaminu 2026/27. Wszystkie zadania, schematy i dane napisane od nowa; trzy zdjęcia z Wikimedia Commons (CC BY-SA - metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań opartych na rysunkach i zdjęciach zaczerpniętych przez organizatora z podręczników i internetu (w realnym arkuszu ok. 45-70% punktów) - tu zastępują je schematy własne i trzy zdjęcia z wolną licencją; nie ćwiczy też dłuższych tekstów popularnonaukowych z internetu (tu tylko krótkie opisy modelowe).