Konkurs biologiczny - etap szkolny, podkarpackie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• 1.2Makroelementy, mikroelementy i pierwiastki biogenne - ich znaczenie dla roślin i skutki niedoboru; nawożenie (zakres 2026/27, etap szkolny, dział 1; punkt wyróżniony tematem przewodnim).
• 1.5Witaminy - klasyfikacja (rozpuszczalne w wodzie i w tłuszczach), przykłady, funkcje i skutki niedoboru u człowieka (dział 1).
• 1.6; D1Fotosynteza - substraty, produkty, warunki przebiegu; doświadczenie wykazujące wpływ wybranego czynnika (światła) na intensywność fotosyntezy (dział 1; doświadczenie obowiązkowe; umiejętność III.1).
• 1.7Oddychanie tlenowe i fermentacja jako sposoby uzyskiwania energii (substraty, produkty, warunki, lokalizacja, zysk energetyczny) (dział 1).
• 1.9Wirusy - budowa, choroby wirusowe człowieka, uzasadnienie, dlaczego wirusy nie są organizmami (dział 1).
• 2.1Rozpoznawanie elementów budowy komórki (na mikrofotografii) i ich funkcje (dział 2).
• 2.4, 5.2Rozpoznawanie organizmów z najbliższego otoczenia za pomocą prostego klucza; cechy pierścienic, stawonogów i mięczaków (działy 2 i 5).
• 3.3Odżywianie bakterii i grzybów; znaczenie współżycia z roślinami (brodawki korzeniowe, mikoryza) (dział 3).
• 3.5Identyfikacja nieznanego organizmu jako przedstawiciela protistów na podstawie cech budowy (dział 3).
• 3.6Drogi rozprzestrzeniania się i profilaktyka chorób wywoływanych przez bakterie - gruźlica (dział 3).
• 3.7Znaczenie bakterii, protistów i grzybów w przyrodzie i gospodarce człowieka (dział 3; punkt wyróżniony tematem przewodnim).
• 4.1, 4.3Identyfikacja rośliny jako przedstawiciela widłakowych; cechy i rozmnażanie roślin zarodnikowych (dział 4).
• 4.2, 4.3Rozpoznawanie tkanek roślinnych na mikrofotografii; przystosowanie roślin do życia w środowisku wodnym (dział 4).
• 4.5Sposoby rozmnażania wegetatywnego roślin (dział 4).
• 4.4; D3Nasiona i ich kiełkowanie - doświadczenie badające wpływ temperatury na kiełkowanie nasion (dział 4; doświadczenie obowiązkowe; umiejętności III.1 i III.5).
• 4.7; D2Zdolność mchów do chłonięcia wody (doświadczenie obowiązkowe) i znaczenie mchów oraz torfowisk w przyrodzie (dział 4; punkt wyróżniony tematem przewodnim).
• 5.4Cykle rozwojowe tasiemca uzbrojonego i nieuzbrojonego oraz owadów o przeobrażeniu zupełnym i niezupełnym (dział 5).
• 5.5Profilaktyka chorób człowieka wywoływanych przez pasożyty zwierzęce (dział 5).
• 5.6Przystosowania w budowie i rozmnażaniu kręgowców (płazy, ssaki) do środowiska życia (dział 5).
• 5.8Znaczenie zwierząt w przyrodzie i gospodarce człowieka - owady zapylające, bóbr (dział 5; punkt wyróżniony tematem przewodnim).
• 5.9Rozpoznawanie rodzimych gatunków płazów na podstawie opisu i ilustracji (dział 5).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu szkolnego Konkursu z biologii Podkarpackiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (60 min, 45-65 pkt, zadania z kilkoma poleceniami: otwarte krótkie, P/F za 0-2 pkt, dobieranie, wybór jednokrotny i wielokrotny; ilustracje w ok. 25-47% punktów); zakres wg „Zakresu wymagań - etap szkolny” 2026/27 (jedność i różnorodność organizmów, temat przewodni: zrównoważony rozwój). Wszystkie zadania, schematy, wykres i dane modelowe napisane od nowa; zdjęcia i rycina z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań do rysunków anatomicznych z podręczników (budowa kwiatu, komórki, tkanek, układów narządów kręgowców) - w realnych arkuszach szkolnych to kilka punktów; zastępują je zdjęcia z Wikimedia Commons i własne schematy. Zadania otwarte oceniasz sam według klucza.