Konkurs biologiczny - stopień wojewódzki, podlaskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• P-W1Hemofilia, daltonizm, fenyloketonuria - objawy i zasady dziedziczenia (treść poszerzająca stopnia wojewódzkiego).
• P-W2Fizyczne, chemiczne i biologiczne czynniki mutagenne; mutacje w komórkach somatycznych a dziedziczenie (treść poszerzająca stopnia wojewódzkiego).
• P-W3Formy ochrony przyrody w Polsce; ochrona czynna i bierna gatunków (treść poszerzająca stopnia wojewódzkiego; PP VIII).
• P-W4Etapy ekspresji genów u eukariontów: transkrypcja i translacja, odczytywanie kodu genetycznego (treść poszerzająca stopnia wojewódzkiego).
• P-W5Skład chemiczny organizmów: znaczenie wody, węglowodany, lipidy - budowa, właściwości i znaczenie (treść poszerzająca stopnia wojewódzkiego).
• VGenetyka: budowa DNA i komplementarność zasad, chromosomy i kariotyp, mitoza i mejoza, dziedziczenie jednogenowe i grup krwi, mutacje chromosomowe - zespół Downa (PP V).
• VIEwolucja życia: dobór naturalny i dobór sztuczny (PP VI).
• VIIEkologia: przepływ energii przez poziomy troficzne, zależności między organizmami (PP VII).
• VIIIZagrożenia różnorodności biologicznej: przekształcanie siedlisk, gatunki obce i inwazyjne (PP VIII).
• II.6Zwierzęta - budowa i czynności życiowe ryb, ptaków i małży (PP II.6; stopień rejonowy).
• III.4Układ krążenia - skład i funkcje krwi, krzepnięcie (PP III.4; stopień szkolny).
• III.6Układ oddechowy - funkcje dróg oddechowych, transport gazów (PP III.6; stopień szkolny).
• III.10Układ dokrewny - gruczoły i skutki zaburzeń wydzielania hormonów (PP III.10; stopień rejonowy).
• P-S3Protisty - budowa i czynności życiowe, sposoby odżywiania (treść poszerzająca stopnia szkolnego).
• P-S6Adaptacje owoców do rozprzestrzeniania się nasion (treść poszerzająca stopnia szkolnego).
• P-S8Skutki niedoboru witamin (witamina D) (treść poszerzająca stopnia szkolnego; PP III.1).
• P-R1Zasady prowadzenia badań biologicznych: próba kontrolna, wnioskowanie; działanie enzymu trawiennego (treść poszerzająca stopnia rejonowego; P-S7).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na testach stopnia wojewódzkiego Wojewódzkiego Konkursu z Biologii Podlaskiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (90 min, 40 pkt, 32-35 zadań: blok zadań jednokrotnego wyboru za 1 pkt, potem zadania 1-2-punktowe; ilustracje w ok. 20-35% punktów); zakres wg „Zakresu wiadomości i umiejętności” 2026/27 (kumulatywny). Więcej zadań z treści nowych na stopniu wojewódzkim (genetyka, ewolucja, ekologia, ochrona przyrody) niż w archiwum. Wszystkie zadania, schematy, wykres i dane modelowe napisane od nowa; 2 zdjęcia z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań z realistycznymi rycinami narządów, tkanek i preparatów mikroskopowych z podręczników i atlasu - zastępują je uproszczone schematy własne i zdjęcia; powtórka ze stopni szkolnego i rejonowego zajmuje tu ok. 30% punktów, a w realnych testach ok. 40-60%. Zadania otwarte oceniasz sam według klucza.