Konkurs biologiczny - etap szkolny, świętokrzyskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1
30 własnych zadań w formacie etapu I - szkolnego (90 pkt, 90 minut): wybór jednokrotny i wielokrotny, prawda/fałsz, dobieranie i zadania otwarte. Zakres szkolny 2026/27: chemizm życia (pierwiastki, woda, cukry, białka, lipidy, błona, transport, osmoza), komórka, fotosynteza i fermentacja w doświadczeniach, klasyfikacja, wirusy, bakterie, mchy, paprocie, nagonasienne i okrytonasienne (kwiat, kiełkowanie, rozsiewanie, drzewa), grzyby, tkanki i bezkręgowce, kręgowce. Schematy, wykres i zdjęcia; na końcu odpowiedzi i punktacja.
- 30zadania
- 90punkty
- 90 minczas pracy
- 31strony PDF
Pobierz arkusz z rozwiązaniami
Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.
Co sprawdza arkusz
- I.1Hierarchiczna organizacja budowy organizmów (I.1).
- Psz 1-2Znaczenie biologiczne makroelementów i wybranych mikroelementów (Fe, I, F) (zagadnienia poszerzające 1-2).
- Psz 3Rola wody w życiu organizmów w oparciu o jej właściwości fizykochemiczne (zagadnienie poszerzające 3).
- Psz 4Węglowodany: monosacharydy, disacharydy i polisacharydy - rozróżnianie i znaczenie (zagadnienie poszerzające 4).
- Psz 5Znaczenie białek; wpływ czynników fizykochemicznych na białko - koagulacja i denaturacja (zagadnienie poszerzające 5).
- Psz 6Biologiczne znaczenie lipidów: tłuszcze właściwe, woski, fosfolipidy, karotenoidy, cholesterol (zagadnienie poszerzające 6).
- Psz 7-8Związek budowy błony biologicznej z funkcjami; rodzaje transportu do i z komórki (zagadnienia poszerzające 7-8).
- Psz 9Rola błony komórkowej w procesach osmotycznych - wpływ roztworów o różnym stężeniu (zagadnienie poszerzające 9).
- I.2-3Elementy budowy komórki (ściana komórkowa, jądro, chloroplast, mitochondrium, wakuola) i ich funkcje; porównanie komórki bakterii, roślin i zwierząt (I.2-I.3).
- I.4Fotosynteza - substraty, produkty, warunki; doświadczenie wykazujące wpływ czynnika na intensywność fotosyntezy (I.4).
- I.5Oddychanie tlenowe i fermentacja; doświadczenie wykazujące, że drożdże podczas fermentacji wydzielają dwutlenek węgla (I.5).
- II.1.1Zasady systemu klasyfikacji biologicznej - jednostki systematyczne, dwuczłonowe nazwy gatunków (II.1.1).
- II.1.2Cechy organizmów pozwalające przyporządkować je do królestwa (II.1.2).
- II.2.2Choroby wywoływane przez wirusy (grypa, ospa, różyczka, świnka, odra, AIDS) (II.2.2).
- II.3.3Drogi rozprzestrzeniania się i profilaktyka chorób bakteryjnych: gruźlica, borelioza, tężec, salmonelloza (II.3.3).
- II.3.4Znaczenie bakterii w przyrodzie i dla człowieka (II.3.4).
- II.4.1Mchy - cechy budowy zewnętrznej (II.4.1a-b).
- II.4.5Identyfikacja nieznanego organizmu jako przedstawiciela mchów, paprociowych, nagonasiennych lub okrytonasiennych (II.4.5).
- II.4.3aCechy budowy zewnętrznej rośliny nagonasiennej na przykładzie sosny (II.4.3a).
- II.4.4cElementy budowy kwiatu i ich funkcje w rozmnażaniu płciowym (II.4.4c).
- II.4.4dDoświadczenie wykazujące wpływ czynnika środowiska (temperatura, światło, woda) na kiełkowanie nasion (II.4.4d).
- II.4.4eSposoby rozprzestrzeniania się nasion (II.4.4e).
- II.4.4fRozpoznawanie przedstawicieli rodzimych drzew liściastych (II.4.4f).
- II.5.3-5Grzyby - różnorodność budowy, odżywianie, znaczenie w przyrodzie (II.5.3-II.5.5).
- II.6.1Tkanki zwierzęce (nabłonkowa, mięśniowa, łączna, nerwowa) i ich cechy adaptacyjne (II.6.1).
- II.6.7Identyfikacja bezkręgowca jako przedstawiciela pierścienic, stawonogów lub mięczaków (II.6.7).
- II.6.3cDrogi inwazji nicieni pasożytniczych (owsik) i profilaktyka owsicy (II.6.3c).
- II.6.10b; II.6.12cGady jako zwierzęta zmiennocieplne, ssaki (i ptaki) jako stałocieplne (II.6.10b, II.6.11c, II.6.12c).
- II.6.11bPrzystosowania ptaków do lotu (II.6.11b).
Skąd te oznaczenia? Oznaczenia odsyłają do Przedmiotowego Regulaminu Konkursowego VIII Wojewódzkiego Konkursu z Biologii 2026/27 (link poniżej), § 10. Kody z cyframi rzymskimi (np. I.4, II.4.4d) to dział, punkt i litera wymagań podstawy programowej biologii wypisanych przez kuratorium w § 10 ust. 1 - numeracja organizatora: np. II.4.4d to doświadczenie z kiełkowaniem nasion. Psz 1-9 to punkty 1-9 listy zagadnień poszerzających z § 10 ust. 2, też numerowane przez organizatora: np. Psz 9 to rola błony w procesach osmotycznych.
Zakres wymagań organizatora ↗Jak powstał ten arkusz
Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu I - szkolnego Wojewódzkiego Konkursu z Biologii Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z edycji 2023/24 i 2024/25 (29-30 zadań, 90-100 pkt, 90 min; w 2025/26 30 zadań, 55 pkt, 60 min); zakres wg Przedmiotowego Regulaminu Konkursowego VIII WKzB 2026/27 (§10). Wszystkie zadania, schematy i dane modelowe napisane od nowa; zdjęcia z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.
Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań „podkreśl właściwe określenie” i wpisywania w tabele oraz rycin z podręczników (zastępują je schematy własne i zdjęcia z Wikimedia Commons). Organizator nie ogłosił liczby zadań i punktów na 2026/27 - przyjęto 90 pkt jak w edycjach z czasem 90 minut (2023/24-2024/25). Zadania otwarte oceniasz sam według klucza.
Zakres wymagań organizatora ↗







