Konkurs biologiczny - etap wojewódzki, warmińsko-mazurskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• I.2-I.3; II.1.2Elementy budowy komórki i ich funkcje; porównanie komórek bakterii, roślin, grzybów i zwierząt; cechy organizmów pozwalające przyporządkować je do królestwa (PP I.2, I.3, II.1.2).
• I.4-I.5Fotosynteza oraz oddychanie jako sposoby odżywiania się i uwalniania energii - substraty, produkty, warunki przebiegu (PP I.4, I.5).
• II.6.2Płazińce pasożytnicze: związek budowy tasiemców z pasożytniczym trybem życia, drogi inwazji i profilaktyka (PP II.6.2).
• Pwoj 1-2Miejsca trawienia składników pokarmowych; enzymy trawienne (amylaza, podpuszczka, lipaza, trypsyna) i żółć - występowanie, rola, miejsce działania (poszerzenie etapu wojewódzkiego).
• Pwoj 2; cel II PPPepsyna i kwas solny - rola i warunki działania (poszerzenie etapu wojewódzkiego); planowanie doświadczenia, próba kontrolna, formułowanie wniosków (wymaganie ogólne II podstawy programowej).
• III.4.1-2Elementy budowy układu krążenia i ich funkcje; krążenie krwi w obiegu małym i dużym (PP III.4.1-4.2).
• III.5.2-3Odporność wrodzona i nabyta; istota działania szczepionek (PP III.5.2-5.3).
• III.6.2Mechanizm wentylacji płuc - wdech i wydech (PP III.6.2).
• III.8.2Łuk odruchowy i rodzaje odruchów (PP III.8.2).
• III.9.1-2Budowa oka i powstawanie obrazu; przyczyny i korygowanie wad wzroku (PP III.9.1-9.2).
• III.10.1-2Hormony trzustki; antagonistyczne działanie insuliny i glukagonu (PP III.10.1-10.2).
• IV.1; III.7.1Współdziałanie układów narządów w utrzymaniu ilości wody w organizmie; istota wydalania (PP IV.1, III.7.1).
• III.11.3-4Rola gamet w zapłodnieniu; etapy rozwoju przedurodzeniowego człowieka i wpływ alkoholu na rozwój (PP III.11.3-11.4).
• V.3; V.4; V.10Liczba chromosomów w komórkach człowieka, autosomy i chromosomy płci; znaczenie mitozy i mejozy; choroby genetyczne (PP V.3, V.4, V.10).
• Pwoj 3; V.8Krzyżówka genetyczna jednogenowa i prawdopodobieństwo fenotypów (poszerzenie etapu wojewódzkiego); dziedziczenie grup krwi układu AB0 (PP V.8).
• Pwoj 3; V.6; V.10Analiza rodowodu i prawdopodobieństwo wystąpienia choroby u potomstwa (poszerzenie etapu wojewódzkiego); dominacja i recesywność, mukowiscydoza (PP V.6, V.10).
• VI.1-VI.3Źródła wiedzy o ewolucji; dobór naturalny i sztuczny; człowiek a małpy człekokształtne (PP VI.1-VI.3).
• VII.3-VII.4Oddziaływania antagonistyczne i nieantagonistyczne między organizmami (PP VII.3-VII.4).
• VII.7Zakres tolerancji organizmu na czynniki środowiska (PP VII.7).
• VII.2Cechy populacji: liczebność, zagęszczenie, rozrodczość, śmiertelność (PP VII.2).
• Pwoj 5; VIII.4Polskie parki narodowe - nazwa, położenie na mapie Polski, symbol (logo), rola w ochronie przyrody (poszerzenie etapu wojewódzkiego; PP VIII.4).
• Pwoj 4Parki krajobrazowe województwa warmińsko-mazurskiego - nazwa, położenie, cechy charakterystyczne (poszerzenie etapu wojewódzkiego).
• Pwoj 6Identyfikacja gatunków z wykazu w załączniku nr 8 na podstawie opisu i fotografii (poszerzenie etapu wojewódzkiego).
• Pwoj 6; VIII.2Gatunki obce inwazyjne z wykazu - rozpoznawanie, rodzaj zagrożenia, przeciwdziałanie (poszerzenie etapu wojewódzkiego); wpływ człowieka na różnorodność biologiczną (PP VIII.2).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu wojewódzkiego Konkursu z biologii Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty z edycji 2023/24-2025/26 (60 pkt, 90 min, 17-22 zadań z podpunktami: schematy narządów, doświadczenia, krzyżówka genetyczna, parki narodowe i krajobrazowe, rozpoznawanie gatunków z wykazu; ilustracje w ok. 43-50% punktów); zakres wg załącznika nr 8 do regulaminu 2026/27. Wszystkie zadania, schematy, wykresy, mapy (kontury Natural Earth) i dane modelowe napisane od nowa; zdjęcia z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: rozpoznawania logo parków narodowych, zadań „otocz pętlą” i zaznaczania kółkiem na mapie (tu numery na mapach) - w realnych arkuszach to ok. 2-6 pkt. Arkusz nie ma wykazu gatunków, który organizator drukuje na końcu (jest w zał. nr 8). Organizator nie ogłosił formatu na 2026/27, więc przyjęto format z lat 2023/24-2025/26 (60 pkt, 90 min). Zadania otwarte oceniasz sam według klucza.