Konkurs biologiczny - stopień szkolny, wielkopolskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• Sz 1.2Pierwiastki budujące ciała organizmów (C, H, O, N, S, P, Ca, Mg, Fe, I) i ich znaczenie (ponad podstawę programową).
• Sz 1.4Podstawowe elementy budowy komórki (m.in. jądro, mitochondrium, siateczka śródplazmatyczna szorstka, aparat Golgiego) i ich funkcje.
• Sz 1.5Budowa komórki bakterii, roślin, zwierząt, grzybów i protistów.
• Sz 1.6Fotosynteza: substraty, produkty, warunki; doświadczenia wykazujące wpływ wybranych czynników (m.in. światła) na jej intensywność.
• Sz 1.7Oddychanie tlenowe i fermentacja; doświadczenia wykazujące, że podczas fermentacji drożdże wydzielają tlenek węgla(IV).
• Sz 2.1.3; 2.5.5.IRozpoznawanie organizmów za pomocą klucza do oznaczania; rozpoznawanie drzew liściastych z wykazu na podstawie liści (ponad podstawę programową).
• Sz 2.2.2Drogi rozprzestrzeniania się i profilaktyka chorób wirusowych (m.in. polio, odra, różyczka, wścieklizna).
• Sz 2.3.4Znaczenie bakterii w przyrodzie i dla człowieka.
• Sz 2.4.1-2Różnorodność budowy protistów (pantofelek, euglena zielona, ameba) i ich czynności życiowe (ponad podstawę programową).
• Sz 2.5.2.CZnaczenie mchów w przyrodzie; doświadczenie wykazujące zdolność mchów do chłonięcia wody.
• Sz 2.5.4.DBiologia roślin nagonasiennych: sosna zwyczajna, jodła pospolita, świerk pospolity, cis pospolity, modrzew europejski, jałowiec pospolity, miłorząb dwuklapowy (ponad podstawę programową).
• Sz 2.5.5.HSposoby rozprzestrzeniania się nasion i adaptacje w budowie owoców do tego procesu.
• Sz 2.5.5.GWpływ wybranego czynnika środowiska (temperatura, dostęp światła lub wody) na kiełkowanie nasion.
• Sz 2.6.6Rozpoznawanie i różnice między mylonymi grzybami jadalnymi i trującymi: czubajka kania i muchomor jadowity, piestrzenica kasztanowata i smardz (ponad podstawę programową).
• Sz 2.7.2.BPrzedstawiciele parzydełkowców, cechy wspólne grupy i adaptacje do środowiska życia (ponad podstawę programową).
• Sz 2.7.3.D; 2.7.4.CDrogi inwazji płazińców i nicieni pasożytniczych (tasiemce, owsik, włosień kręty, glista ludzka) i profilaktyka wywoływanych przez nie chorób.
• Sz 2.7.6.DCykle rozwojowe stawonogów: jelonek rogacz, modraszek nausitous, husarz władca, oleica krówka (ponad podstawę programową).
• Sz 2.7.13.ACechy pozwalające zidentyfikować nieznany organizm jako przedstawiciela jednej z gromad kręgowców.
• Sz 2.7.11.FBiologia sów gniazdujących w Polsce: sóweczka, włochatka, uszatka, płomykówka, puszczyk, puchacz (ponad podstawę programową).
• Sz 3.4.3Doświadczenia wykrywające obecność białek, cukrów (skrobi) i tłuszczów w produktach spożywczych.
• Sz 3.4.4Miejsca trawienia, enzymy trawienne; doświadczenie badające wpływ enzymów na trawienie (ponad podstawę programową).
• Sz 3.6.2Odporność wrodzona i nabyta; sposoby nabywania odporności (czynna, bierna, naturalna, sztuczna).
• Sz 3.9.3Łuk odruchowy i rodzaje odruchów (bezwarunkowe, warunkowe).
• Sz 3.5.9Pierwsza pomoc przy krwotoku z nosa, zawale serca, udarze (ponad podstawę programową).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na testach stopnia szkolnego Wojewódzkiego Konkursu Biologicznego (Wielkopolski Kurator Oświaty) z edycji 2023/24-2025/26: 22-28 zadań, 50-60 pkt, przewaga zadań zamkniętych i krótkich odpowiedzi z 1 pkt za element; czas 60 min jak w 2023/24 i w terminarzu 2026/27. Zakres wg „Obszarów wymaganej wiedzy…” 2026/27, część „A. Stopień szkolny”. Wszystkie zadania, dane modelowe i schematy napisane od nowa; zdjęcia z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań, w których samodzielnie rysujesz schemat, tabelę lub układ doświadczenia, i projektowania całego doświadczenia (w 2025/26 ok. 8 pkt). Kuratorium nie ogłosiło formatu na 2026/27: sumę punktów (50) przyjęliśmy jak w latach 2024/25-2025/26, a liczbę i charakter zadań - jak w 2023/24, gdy test też trwał 60 minut.