Konkurs biologiczny - etap rejonowy, zachodniopomorskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• R 1.1Rozpoznawanie komórek roślinnych, zwierzęcych, bakteryjnych i grzybowych (treści poszerzone etapu rejonowego, grupa 1).
• R 1.2-1.3Rozpoznawanie elementów budujących komórkę (jądro, siateczka śródplazmatyczna, aparat Golgiego, lizosomy i in.) i określanie ich roli (grupa 1).
• R 1.4Osmoza w komórkach roślinnych i zwierzęcych; wpływ roztworów o różnym stężeniu na komórki (grupa 1).
• R 1.5Istota i przebieg plazmolizy i deplazmolizy (grupa 1).
• R 2.1Właściwości wody i ich znaczenie dla organizmów (grupa 2).
• R 2.2Rozróżnianie, występowanie i znaczenie węglowodanów, m.in. skrobi, glikogenu, celulozy, chityny (grupa 2).
• R 2.3Doświadczenie wykazujące obecność skrobi w materiale biologicznym (grupa 2).
• R 3.1Czynności życiowe bakterii: chemoautotrofizm, fotoautotrofizm, heterotrofizm, denitryfikacja, rozmnażanie (grupa 3).
• R 3.2Drogi zakażenia i profilaktyka malarii i toksoplazmozy (grupa 3).
• R 4.1Udział symbiotycznych grzybów i bakterii glebowych w odżywianiu roślin - mikoryza, bakterie brodawkowe roślin motylkowych (grupa 4).
• R 4.2Rozpoznawanie tkanek roślinnych i związek ich budowy z funkcją (grupa 4).
• R 4.4Związek budowy kwiatu roślin okrytonasiennych ze sposobem zapylania (grupa 4).
• R 4.5Zapłodnienie oraz powstawanie owoców i nasion u roślin okrytonasiennych (grupa 4).
• R 4.6Sposoby rozprzestrzeniania się nasion i adaptacje w budowie owoców (grupa 4).
• R 4.7Budowa nasiona: łupina nasienna, bielmo, zarodek (grupa 4).
• R 4.8Modyfikacje korzeni, łodyg i liści roślin okrytonasiennych (grupa 4).
• R 5.1Tkanki organizmu człowieka - związek budowy z funkcją (grupa 5).
• R 5.2Cykle rozwojowe zwierząt pasożytniczych (tasiemce, motylica wątrobowa, glista, włosień, owsik) i ich skutki zdrowotne (grupa 5).
• R 5.3Żywiciele pośredni i ostateczni w cyklach rozwojowych pasożytów (grupa 5).
• R 5.4Przeobrażenie zupełne i niezupełne u owadów, rola poczwarki (grupa 5).
• R 5.5Przystosowania ryb do życia w wodzie (grupa 5).
• R 5.6Przystosowania ptaków do lotu (grupa 5).
• R 6.3Doświadczenie wykazujące rolę składników chemicznych kości (grupa 6).
• R 7.1-7.2Rola i skutki niedoboru witamin (A, D, K, C, B6, B12) oraz magnezu, wapnia i żelaza (grupa 7).
• R 7.3Funkcje wątroby i trzustki w trawieniu (grupa 7).
• R 7.4Miejsce produkcji i działania enzymów trawiennych (pepsyna, trypsyna, amylazy, lipaza trzustkowa) i produkty trawienia (grupa 7).
• R 8.1Związek między budową i funkcją naczyń krwionośnych (grupa 8).
• R 8.4Grupy krwi w układzie AB0 i Rh, możliwości transfuzji (grupa 8).
• R 8.5Istota, warunki występowania i skutki konfliktu serologicznego (grupa 8).
• R 8.6Obserwacja wpływu wysiłku fizycznego na tętno - planowanie, dokumentowanie, wnioskowanie (grupa 8).
• R 9.2Sposoby nabywania odporności: czynna, bierna, naturalna, sztuczna (grupa 9).
• R 9.6Choroby autoimmunologiczne: reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Hashimoto, cukrzyca typu 1 (grupa 9).
• R 10.2Proces powstawania moczu (grupa 10).
• R 11.2Droga impulsu nerwowego w łuku odruchowym (grupa 11).
• R 12.2Wady wzroku i ich korekcja: krótkowzroczność, dalekowzroczność (grupa 12).
• R 13.2Antagonistyczne działanie hormonów - regulacja stężenia glukozy we krwi (grupa 13).
• I.3Porównanie budowy komórek bakterii, roślin i zwierząt (podstawa programowa, dział I. Organizacja i chemizm życia).
• V.4Znaczenie mitozy i mejozy, komórki haploidalne i diploidalne (podstawa programowa, dział V. Genetyka).
• V.6Dziedziczenie jednogenowe - genotyp, fenotyp, allel dominujący i recesywny (podstawa programowa, dział V).
• V.8Dziedziczenie grup krwi człowieka - układ AB0 (podstawa programowa, dział V).

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu rejonowego Konkursu Biologicznego Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty z edycji 2023/24, 2024/25 i 2025/26 (po 40 zadań zamkniętych jednokrotnego wyboru, 1 pkt za zadanie, 40 pkt, 90 minut); zakres wg załącznika nr 6 do regulaminu 2026/27. Wszystkie zadania, schematy, wykres i dane modelowe napisane od nowa; 4 fotografie z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań opartych na dłuższych tekstach popularnonaukowych i fotografiach z podręczników, które bywają w realnym arkuszu, oraz pracy z kartą odpowiedzi. Organizator nie ogłosił liczby zadań na 2026/27 (regulamin podaje czas: 90 minut) - przyjęto format z lat 2023/24-2025/26: 40 zadań zamkniętych, 40 pkt.