Konkurs chemiczny - etap rejonowy, mazowieckie: arkusz ćwiczeniowy nr 1

Pobierz arkusz z rozwiązaniami

Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.

Co sprawdza arkusz

• PS-1Konfiguracje elektronowe atomów i jonów (Z = 1–36, bez podpowłok, bez Z = 21–30) - poszerzenie programu etapu I (obowiązuje na etapie II).
• PS-2Promieniotwórczość naturalna, prawo przesunięć, równania przemian α i β– - poszerzenie programu etapu I (obowiązuje na etapie II).
• PS-3Wzory elektronowe prostych cząsteczek - poszerzenie programu etapu I (obowiązuje na etapie II).
• PP II.4–5Izotopy; masa atomowa pierwiastka jako średnia mas atomów jego izotopów - podstawa programowa, dział II, pkt 4-5.
• PP II.6, II.8, II.12Zmiana właściwości pierwiastków w grupie i okresie, elektroujemność a rodzaj wiązania, wartościowość względem wodoru i tlenu - podstawa programowa, dział II, pkt 6, 8 i 12.
• PP II.9Wzory sumaryczne i strukturalne cząsteczek o budowie kowalencyjnej (m.in. CO2, H2O, NH3, CH4), z odczytem modeli cząsteczek - podstawa programowa, dział II, pkt 9 (wolne pary elektronowe - poszerzenie PS-3).
• PR-8Alotropia tlenu (ditlen, ozon) i węgla (diament, grafit) - poszerzenie etapu II, pkt 8.
• PR-3Szereg aktywności metali: metal + kwas, metal + sól; aktywność litowców i berylowców a budowa atomu - poszerzenie etapu II, pkt 3 (doświadczenia 10 i 13).
• PP VII.5Reakcje strąceniowe, przewidywanie ich wyniku na podstawie tablicy rozpuszczalności - podstawa programowa, dział VII, pkt 5.
• PR-6Wielostopniowa dysocjacja kwasów, wodorosole i ich nazewnictwo - poszerzenie etapu II, pkt 6.
• PR-7Hydraty: nazewnictwo, skład, zmiana składu podczas ogrzewania - poszerzenie etapu II, pkt 7 (doświadczenie 15).
• PR-4Reakcje amoniaku z wodą i kwasami oraz kationu amonu z zasadami - poszerzenie etapu II, pkt 4 (doświadczenie 14).
• PP IV.4Właściwości fizyczne wybranych wodorków niemetali (amoniak: gęstość względem powietrza, rozpuszczalność w wodzie) - podstawa programowa, dział IV, pkt 4.
• PR-5Reakcje kwasów z solami - poszerzenie etapu II, pkt 5 (doświadczenie 14).
• PR-2Obliczenia stechiometryczne wzorów i reakcji (w tym wzór elementarny) w oparciu o masy atomowe i cząsteczkowe - poszerzenie etapu II, pkt 2.
• PP VI.5–7Wskaźniki (fenoloftaleina, oranż metylowy), odczyn roztworu, skala pH - podstawa programowa, dział VI, pkt 5-7.
• PP V.4–6Rozpuszczalność, roztwór nasycony i nienasycony, odczyt z wykresu rozpuszczalności i obliczenia - podstawa programowa, dział V, pkt 4-6.
• PR-1Obliczenia związane z przygotowywaniem, zatężaniem i rozcieńczaniem roztworów o określonym stężeniu procentowym - poszerzenie etapu II, pkt 1.
• D-9Śledzenie przebiegu reakcji przez pomiar zmiany objętości wydzielającego się gazu w czasie; sporządzanie wykresu - doświadczenie 9 etapu II.

Jak powstał ten arkusz

Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ, typy zadań i punktacja wzorowane na arkuszach etapu rejonowego Konkursu Chemicznego Mazowieckiego Kuratora Oświaty z edycji 2021/22-2025/26 (najbliżej 2025/26: 40 pkt, 90 min, wiązki zadań z doświadczeniem i wykresem); zakres wg programu merytorycznego 2026/27, w tym nowe poszerzenia: reakcje amoniaku i kationu amonu oraz reakcje kwasów z solami. Wszystkie zadania napisane od nowa.) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.

Czego ten arkusz nie ćwiczy: zadań, w których informację niesie barwa na zdjęciu (wskaźniki, osady) albo pomiar na fotografii - tu barwy opisano słownie; pełnych tablic konkursowych - są fragmenty układu okresowego (okresy 1–3) i tablicy rozpuszczalności, nie ma szeregu aktywności metali (w zadaniu 8 ustalasz go z doświadczenia).