Konkurs chemiczny - etap wojewódzki, opolskie: arkusz ćwiczeniowy nr 1
19 własnych zadań w układzie etapu wojewódzkiego: 120 minut, 40 punktów. Część I - 10 zadań jednokrotnego wyboru A-D po 1 pkt, część II - 9 zadań otwartych za 3-4 pkt (równania reakcji, obliczenia, tabela, projekt doświadczenia). Ćwiczy budowę atomu i wiązania, zbieranie gazów, krystalizację i rozcieńczanie, zobojętnianie z wykresem pH, szereg aktywności metali, spalanie węglowodorów oraz pochodne węglowodorów: alkohole, kwas etanowy, estry. Na końcu odpowiedzi, rozwiązania i punktacja.
- 19zadania
- 40punkty
- 120 minczas pracy
- 17strony PDF
Pobierz arkusz z rozwiązaniami
Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.
Co sprawdza arkusz
- II.2, II.8Rozmieszczenie elektronów na powłokach na podstawie położenia w układzie okresowym; rodzaj wiązania (kowalencyjne, jonowe) w podanych substancjach (dział „Wewnętrzna budowa materii”).
- II.10Jony proste (kationy i aniony): liczba elektronów w jonie; drobiny izoelektronowe - pojęcie poszerzające (dział „Wewnętrzna budowa materii”).
- III.3Reakcje egzotermiczne i endotermiczne - rozróżnianie, przykłady (dział „Reakcje chemiczne”).
- IV.4Właściwości wodorków niemetali (chlorowodór); dobór sposobu zbierania gazu do jego gęstości i rozpuszczalności w wodzie (dział „Powietrze i inne gazy”).
- V.5Rozpuszczalność, roztwór nasycony; obliczenia z tabeli rozpuszczalności - krystalizacja po ochłodzeniu roztworu (dział „Woda i roztwory wodne”).
- V.6Stężenie procentowe, masa i gęstość roztworu - rozcieńczanie roztworu (dział „Woda i roztwory wodne”).
- VII.1Reakcja zobojętniania (HCl + NaOH): zapis jonowy, zmiana pH i barwy wskaźnika, obliczenia na podstawie równania (dział „Sole”).
- VII.2Wzory sumaryczne soli: fosforanów(V), siarczanów(VI), azotanów(V) (dział „Sole”).
- VII.3+Reakcje metali z roztworami soli - szereg aktywności metali (poza podstawą programową; dział „Sole”).
- OBLObliczenia dotyczące praw chemicznych: stosunek masowy pierwiastków w związku, obliczenia masowe na podstawie równania reakcji, czystość surowca (zakres organizatora - poza obecną podstawą).
- VIII.4Spalanie alkanów przy różnym dostępie tlenu - równania reakcji, skutki spalania niecałkowitego (dział „Węgiel i jego związki z wodorem”).
- VIII.6Reakcja przyłączania bromu do etenu (dział „Węgiel i jego związki z wodorem”).
- IX.1Alkohole monohydroksylowe: wzór ogólny, wzory i nazwy systematyczne (dział „Pochodne węglowodorów” - tylko etap wojewódzki).
- IX.1-4Wzory półstrukturalne i nazwy alkoholi, glicerolu i kwasów karboksylowych (dział „Pochodne węglowodorów”).
- IX.2Właściwości i zastosowania metanolu i etanolu, spalanie, wpływ na organizm (dział „Pochodne węglowodorów”).
- IX.5Kwas etanowy: reakcje z metalami i węglanami, dysocjacja; rozkład wodorowęglanów (twardość wody - treść poszerzająca) (dział „Pochodne węglowodorów”).
- IX.6Estry: reakcja kwasu karboksylowego z alkoholem, rola katalizatora, nazwy estrów (dział „Pochodne węglowodorów”).
Skąd te oznaczenia? Regulamin konkursu (link poniżej) w części „Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych na poszczególnych stopniach konkursu” wymienia tylko nazwy działów, bez numerów punktów. Numery dodaliśmy według podstawy programowej chemii (rozporządzenie MEN z 28 czerwca 2024 r.): dział i punkt, np. IX.6 to dział IX „Pochodne węglowodorów”, pkt 6 - estry. IX.1-4 to punkty 1-4 tego działu, a plus w VII.3+ oznacza treść poza podstawą (szereg aktywności metali). OBL to nasze oznaczenie „obliczeń dotyczących praw chemicznych”, które regulamin wymienia w opisie zakresu.
Zakres wymagań organizatora ↗Jak powstał ten arkusz
Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Układ i punktacja wzorowane na arkuszach etapu wojewódzkiego Wojewódzkiego Konkursu Chemicznego Opolskiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (część I - 10 zadań jednokrotnego wyboru po 1 pkt, część II - zadania otwarte za 2-4 pkt; 40 pkt, 120 min); zakres wg regulaminu 2026/27 (wszystkie działy, w tym pochodne węglowodorów - tylko na etapie wojewódzkim). Wszystkie zadania napisane od nowa.) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.
Czego ten arkusz nie ćwiczy: pracy z układem okresowym i tabelą rozpuszczalności dołączanymi do arkusza konkursowego (potrzebne dane podano w treści zadań) ani zadań z rysowaniem wzorów strukturalnych, zaznaczaniem punktów na wykresie i zdjęciami sprzętu laboratoryjnego - w realnym arkuszu to zwykle 2-6 pkt.
Zakres wymagań organizatora ↗







