Konkurs geograficzny - etap szkolny, podkarpackie: arkusz ćwiczeniowy nr 1
27 własnych zadań w formacie etapu szkolnego (94 pkt, 60 minut): obliczenia (skala, azymut, poziomice i spadek, współrzędne i rozciągłość, czas słoneczny i urzędowy, górowanie Słońca, temperatury, gradient, przyrost naturalny, plony), mapy Polski, świata i województwa podkarpackiego, krajobrazy Polski na fotografiach, dziedzictwo, ruchy Ziemi, relacje człowiek-środowisko (powodzie, energetyka, strefy podmiejskie). Zakres szkolny 2026/27. Na końcu odpowiedzi, rozwiązania i punktacja.
- 27zadania
- 94punkty
- 60 minczas pracy
- 25strony PDF
Pobierz arkusz z rozwiązaniami
Wyślemy link do PDF na Twój e-mail. Na końcu pliku są odpowiedzi, pełne rozwiązania i zasady punktowania jak w kluczu organizatora.
Co sprawdza arkusz
- Og.3aSkala mapy - liczbowa i mianowana; obliczanie odległości i powierzchni w terenie (wymagania ogólne, pkt 3a; PP I.1).
- Og.3bOkreślanie azymutu na mapie (wymagania ogólne, pkt 3b; PP I.1, I.3).
- Og.3c-dWysokość bezwzględna i względna na podstawie rysunku poziomicowego; spadek terenu (wymagania ogólne, pkt 3c-3d).
- VI.1Odczytywanie szerokości i długości geograficznej punktów z mapy z dokładnością do minut kątowych (PP VI.1; wymagania ogólne, pkt 3e).
- Og.3fRozciągłość południkowa i równoleżnikowa obszaru (wymagania ogólne, pkt 3f; PP VI).
- III.1-2Równik, zwrotniki, koła podbiegunowe; położenie kontynentów i oceanów względem równika i południka zerowego (PP III.1-2).
- III.3Akweny i obszary na trasach pierwszych wypraw geograficznych (PP III.3).
- V.2-5Ruch obrotowy i obiegowy Ziemi i ich następstwa: górowanie Słońca, miejsca wschodu Słońca, oświetlenie Ziemi w dniach równonocy i przesileń (PP V.2-5).
- Og.3hObliczanie czasu słonecznego, strefowego i urzędowego (wymagania ogólne, pkt 3h; PP V.3).
- Og.3gObliczanie wysokości górowania Słońca w dniach przesileń (wymagania ogólne, pkt 3g; PP V.5).
- II.1Położenie głównych krain geograficznych Polski na mapie (PP II.1; lista krain z zakresu etapu szkolnego).
- II.3Rozpoznawanie typów krajobrazów Polski na ilustracjach: wysokogórskiego, wyżynnego, nizinnego, pojeziernego, nadmorskiego (PP II.3).
- II.4Zależności między składnikami krajobrazu nadmorskiego (PP II.4).
- II.5Obiekty dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego w poznawanych krajobrazach Polski (PP II.5).
- Og.3j-kŚrednia roczna temperatura powietrza i roczna amplituda temperatury (wymagania ogólne, pkt 3j-3k).
- Og.3iZmiana temperatury powietrza wraz z wysokością na podstawie gradientu (wymagania ogólne, pkt 3i).
- XI.1Gospodarka w dorzeczu a powodzie: metody ochrony przeciwpowodziowej, przyczyny wezbrań (PP XI.1).
- XI.2Warunki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze energetyki odnawialnej i nieodnawialnej (PP XI.2).
- XI.3-6Wpływ dużych miast na strefy podmiejskie, migracje a zaludnienie wsi, przemiany gospodarcze po 1989 r. a zatrudnienie, transport morski a inwestycje (PP XI.3-6).
- Og.3mGęstość zaludnienia, przyrost naturalny i saldo migracji - na przykładzie gminy wiejskiej (wymagania ogólne, pkt 3m; PP XI.4).
- Og.3lObliczanie wielkości plonów (wymagania ogólne, pkt 3l).
- XII.1-2Własny region: rozpoznawanie na mapie rzek i krain województwa podkarpackiego z listy zakresu (PP XII.1-2).
- XII.2-4Własny region: cechy środowiska przyrodniczego, gospodarki oraz walory województwa podkarpackiego (PP XII.2-4).
Skąd te oznaczenia? Og.3a-Og.3m to podpunkty a-m punktu 3 „Wykonywanie obliczeń…” w części III „Wymagania ogólne” dokumentu kuratorium „Konkurs przedmiotowy z geografii dla uczniów szkół podstawowych województwa podkarpackiego…” (link poniżej) - te litery stoją w dokumencie, np. Og.3g to obliczanie wysokości górowania Słońca. Pozostałe kody to dział i punkt podstawy programowej geografii dla szkoły podstawowej, np. XI.1 to dział XI, punkt 1 (powodzie i ochrona przeciwpowodziowa); kuratorium podaje tylko numery działów, punkty są w tekście podstawy.
Zakres wymagań organizatora ↗Jak powstał ten arkusz
Zadania są nasze, napisane od nowa: wzorowaliśmy się na typach zadań, punktacji i czasie pracy z poprzednich edycji (Format wzorowany na arkuszach etapu szkolnego Konkursu z geografii Podkarpackiego Kuratora Oświaty z edycji 2022/23-2025/26 (60 min, 60-101 pkt; obliczenia z obowiązkowym zapisem, rozpoznawanie obiektów na mapach Polski i województwa, dobieranie, P/F; mapy i fotografie w ok. 26-38% punktów); zakres wg „Zakresu wymagań” 2026/27 (aktualizacja 29.09.2026), wymagania dla etapu szkolnego i obliczenia z wymagań ogólnych. Zadania, mapy i dane modelowe napisane od nowa; fotografie z Wikimedia Commons (metryka na końcu arkusza).) oraz na zakresie wymagań organizatora na 2026/27. To nie są oryginalne zadania konkursowe. Każde zadanie rozwiązał niezależnie drugi autor, a odpowiedzi sprawdziliśmy z kluczem.
Czego ten arkusz nie ćwiczy: pomiarów linijką i kątomierzem na mapach w skali (wymiary druku mogą się różnić - odległości podajemy liczbowo) oraz pytań z literatury dodatkowej etapu (materiały ZPE). Mapa województwa jest schematyczna - przebieg mniejszych rzek uproszczony.
Zakres wymagań organizatora ↗







