Olimpiada Języka Angielskiego - jak przygotować się do poziomu C1-C2

Olimpiada Języka Angielskiego - o co grasz

Olimpiadę Języka Angielskiego prowadzi Wyższa Szkoła Języków Obcych im. Samuela Bogumiła Lindego w Poznaniu. To olimpiada przedmiotowa: laureat i finalista są zwolnieni z matury z języka angielskiego i mają na świadectwie 100% na poziomie rozszerzonym, a do tego dochodzą ułatwienia w rekrutacji na studia według uchwał poszczególnych uczelni. Pełny obraz uprawnień znajdziesz w poradniku olimpiada a matura.

Angielski jest przy tym przedmiotem, który zdaje niemal cały rocznik - więc konkurencja jest duża, ale i sam trening opłaca się podwójnie: to, co robisz pod olimpiadę, jest wprost przygotowaniem do matury rozszerzonej.

Poziom C1-C2 - co to znaczy w praktyce

Zawody sprawdzają znajomość języka na poziomie C1-C2. Różnica wobec szkolnego rozszerzenia nie polega na „większej liczbie słówek”, tylko na trzech rzeczach:

• Tempo i gęstość tekstu. Materiały są autentyczne: artykuły publicystyczne, eseje, nagrania z naturalną prędkością mowy i różnymi akcentami, nie tylko brytyjskim.
• Precyzja, nie komunikatywność. Na C1-C2 nie wystarczy, że cię rozumieją. Liczy się rejestr, kolokacja, właściwy przyimek, naturalny szyk.
• Idiomatyczność i niuans. Ironia, aluzja, znaczenie zależne od kontekstu, różnice między wariantami brytyjskim i amerykańskim.

Szybki test dla siebie samego: weź długi artykuł z anglojęzycznej prasy i sprawdź, czy rozumiesz nie tylko, o czym on jest, ale też jaki jest stosunek autora do opisywanej sprawy.

Jak wyglądają etapy

Olimpiada jest trzyetapowa, a jej układ jest nietypowy, bo część zawodów odbywa się zdalnie:

1. Etap I, część pierwsza - test pisany w twojej szkole, zwykle w październiku.
2. Etap I, część druga - test online, zwykle w listopadzie.
3. Etap II, czyli półfinał - test (zwykle w grudniu), a po nim rozmowy prowadzone online, zwykle wczesną wiosną.
4. Finał - zawody stacjonarne w Poznaniu, zwykle wiosną.

Zapamiętaj z tego jedno: część mówiona pojawia się już na półfinale, a nie dopiero w finale. Kto trenuje wyłącznie testy, ten dochodzi dokładnie do tego miejsca i tam się zatrzymuje.

Zgłoszenie idzie wyłącznie przez szkołę

To formalność, która co roku wyklucza dobrych uczniów. Zgłoszenie do Olimpiady Języka Angielskiego przechodzi wyłącznie przez szkołę: rejestruje ją nauczyciel lub dyrektor, zwykle w połowie października. Sam się nie zapiszesz.

Po teście szkolnym nauczyciel przekazuje dalej tylko tych uczniów, którzy przekroczyli regulaminowy próg punktowy - w komunikatach organizatora jest to minimum 20 punktów. Aktualny próg zawsze sprawdź w regulaminie na stronie organizatora, linkowanej przy pozycji olimpiady w bazie.

Sprawności językowe - trenuj każdą osobno

Największy błąd w przygotowaniach to „ogólne osłuchanie się z angielskim”. Na poziomie olimpijskim każdą sprawność ćwiczy się celowo:

• Czytanie. Codziennie jeden dłuższy tekst publicystyczny albo popularnonaukowy. Nie tłumacz go - streszczaj po angielsku w trzech zdaniach i wypisuj po pięć kolokacji, nie pojedynczych słów.
• Słuchanie. Podcasty i wywiady bez transkrypcji, z różnymi akcentami. Raz w tygodniu zrób dyktando z jednej minuty nagrania - to bezlitośnie pokazuje, czego naprawdę nie słyszysz.
• Gramatyka i use of English. Ćwicz formy, które w szkole rzadko wychodzą poza teorię: inwersję, mowę zależną w trudniejszych czasach, konstrukcje z gerundium i bezokolicznikiem, transformacje zdaniowe, phrasal verbs w kontekście.
• Pisanie. Krótkie formy argumentacyjne pisane na czas: esej, list formalny, recenzja. Kluczowa jest spójność i rejestr, nie długość.
• Mówienie. Codziennie kilka minut monologu na losowy temat, najlepiej nagrywanego. Odsłuchanie własnego nagrania jest nieprzyjemne i skuteczniejsze niż godzina ćwiczeń.

Do tego jedno narzędzie, które robi różnicę: słownik jednojęzyczny. Sprawdzanie znaczeń po angielsku uczy definiowania i parafrazy - a parafraza to połowa sukcesu w rozmowie.

Wiedza o kulturze krajów anglojęzycznych

Olimpiada sprawdza także realioznawstwo, czyli wiedzę o krajach anglojęzycznych. To obszar, którego nie da się ogarnąć intuicyjnie, ale da się go uporządkować:

• historia i ustrój Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Irlandii, Kanady, Australii, Nowej Zelandii,
• literatura anglojęzyczna - główne epoki, autorzy i teksty, o których po prostu trzeba wiedzieć,
• kultura i media - kino, muzyka, prasa, instytucje życia publicznego,
• geografia, symbole, święta, obyczaje i różnice między wariantami języka.

Zakres wynika z regulaminu i bibliografii podanej przez organizatora - i to od nich zacznij, zanim kupisz jakikolwiek podręcznik. Notatki rób po angielsku: przy okazji budujesz słownictwo, którego użyjesz w rozmowie.

Rozmowa - jak się do niej przygotować

Rozmowy na etapie półfinałowym prowadzone są online, co ma swoje konsekwencje. Po stronie merytorycznej: miej gotowy zasób opinii. Do każdego dużego tematu - edukacja, technologia, środowisko, media, kultura - przygotuj tezę, dwa argumenty i jeden przykład. Nie chodzi o wykuty tekst, tylko o to, żeby nie szukać myśli i słów jednocześnie. Po stronie językowej i technicznej:

• ćwicz mówienie do kamery, nie tylko do drugiej osoby - to inna sytuacja i inny stres,
• naucz się kupować czas naturalnie („That's an interesting point, let me think about it for a second”), zamiast milczeć,
• trenuj parafrazę: kiedy zabraknie słowa, opisz je zamiast się zatrzymywać,
• sprawdź sprzęt i łącze z wyprzedzeniem, a nie na piętnaście minut przed rozmową.

Plan roku

• Wakacje - regulamin i bibliografia, diagnoza poziomu na materiale C1-C2, start codziennego czytania.
• Wrzesień - rozmowa z anglistą i pilnowanie rejestracji szkoły; równolegle intensywny use of English.
• Październik i listopad - testy: szkolny, potem online. Pracuj na materiałach z poprzednich edycji i pilnuj czasu.
• Grudzień i zima - realioznawstwo i przygotowanie do rozmowy; codzienne nagrania monologów.
• Wiosna - jeśli awansujesz, priorytetem są mówienie i najtrudniejsze teksty.

Materiały z poprzednich edycji publikuje organizator - zbieramy je w sekcji Materiały przy pozycji w bazie. Ogólny plan pracy rocznej opisaliśmy w poradniku jak przygotować się do olimpiady.

Olimpiada Języka Angielskiego Juniorów - dla szkoły podstawowej

Uczniowie klas IV-VIII mają własne zawody: Olimpiadę Języka Angielskiego Juniorów, prowadzoną przez tę samą uczelnię z Poznania. Układ jest podobny: papierowy test w szkole, test online, półfinał z testem i częścią ustną, a na koniec finał w Poznaniu.

Stawka jest bardzo konkretna: laureat i finalista są zwolnieni z egzaminu ósmoklasisty z języka angielskiego z wynikiem 100% i wchodzą do wybranej szkoły średniej w pierwszej kolejności. Szczegóły w poradniku o zwolnieniu z egzaminu ósmoklasisty.

Formalności są tu jeszcze bardziej sztywne niż w wersji dla liceów: szkołę rejestruje Nauczyciel-Koordynator i potrzebuje do tego czternastocyfrowego numeru szkoły ze spisu w dokumentach organizatora. Ani rodzic, ani uczeń nie mogą zgłosić szkoły samodzielnie - jeśli nikt w szkole tego nie zrobi, startu nie będzie. Po teście w szkole dalej zgłaszani są uczniowie z wynikiem co najmniej 20 punktów.

Częste błędy i pierwszy krok

• Poleganie na „dobrym angielskim” bez celowego treningu. Na C1-C2 wygrywa precyzja, a ta bierze się z ćwiczeń.
• Pomijanie realioznawstwa. Świetny język bez wiedzy o krajach anglojęzycznych zatrzymuje się szybciej, niż się wydaje.
• Zero treningu mówienia przed półfinałem. Rozmowa przychodzi wcześniej, niż większość zakłada.
• Czekanie, aż szkoła sama się zgłosi. Zgłoszenie idzie tylko przez nauczyciela lub dyrektora.

Zrób dziś dwie rzeczy: otwórz Olimpiadę Języka Angielskiego w bazie i umów rozmowę z anglistą. Terminy dodaj do kalendarza, a jeśli chcesz zobaczyć, w czym jeszcze możesz wystartować w tym roku, przejrzyj bazę olimpiad.