Zwolnienie z egzaminu ósmoklasisty — które konkursy i olimpiady je dają

Na czym polega zwolnienie z egzaminu ósmoklasisty

Zwolnienie obejmuje konkretną część egzaminu — tę z przedmiotu, w którym zdobyło się tytuł — i jest równoznaczne z uzyskaniem z niej najwyższego wyniku, czyli 100%. W rekrutacji do szkoły średniej taki wynik liczy się dokładnie tak, jakbyś napisał egzamin na maksimum.

Dają je dwa rodzaje osiągnięć: tytuł laureata konkursu kuratoryjnego z przedmiotu egzaminacyjnego oraz tytuł laureata wybranych olimpiad juniorskich. Poniżej rozkładamy to na czynniki pierwsze — razem z listą tytułów, które ze zwolnieniem bywają mylone.

Jedno zastrzeżenie na start: zwolnienie dotyczy części egzaminu, nie całości. Laureat konkursu z matematyki nie pisze części matematycznej, ale język polski i język obcy zdaje normalnie — chyba że i z nich zdobył tytuł, bo zwolnienia z różnych części można łączyć.

Konkursy kuratoryjne, które zwalniają z egzaminu

Zwolnienie przysługuje laureatom konkursów kuratoryjnych (konkursów przedmiotowych o zasięgu wojewódzkim) z przedmiotów, które są na egzaminie ósmoklasisty, czyli z:

• języka polskiego,
• matematyki,
• języka obcego nowożytnego.

Podstawą jest art. 44zx ustawy o systemie oświaty. Uwaga: chodzi wyłącznie o tytuł laureata — finalista konkursu kuratoryjnego nie jest zwalniany z egzaminu (dostaje za to punkty rekrutacyjne, o których piszemy w poradniku o laureacie i finaliście konkursu kuratoryjnego).

Olimpiady juniorskie, które zwalniają z egzaminu

Zwolnienie z odpowiedniej części egzaminu zdobywają też laureaci trzech olimpiad juniorskich:

• Olimpiady Matematycznej Juniorów — część matematyczna,
• Olimpiady Literatury i Języka Polskiego dla SP — część z języka polskiego,
• Olimpiady Języka Angielskiego Juniorów — część z języka angielskiego.

To olimpiady ogólnopolskie, więc — w odróżnieniu od konkursów kuratoryjnych — startujesz w nich niezależnie od tego, co organizuje twoje kuratorium. Więcej o tej ścieżce w poradniku o olimpiadach dla uczniów szkoły podstawowej.

Co NIE zwalnia z egzaminu ósmoklasisty

Tu jest najwięcej nieporozumień, więc wprost:

• Konkursy kuratoryjne z biologii, chemii, fizyki, geografii, historii czy WOS-u — tych przedmiotów nie ma na egzaminie ósmoklasisty, więc nie ma z czego zwalniać. Laureat zachowuje jednak pozostałe przywileje: pierwszeństwo przyjęcia do szkoły średniej i celującą roczną ocenę z przedmiotu.
• Olimpiady juniorskie: Informatyczna, Historyczna i Chemiczna — nie zwalniają z egzaminu, ale ich laureaci i finaliści mają pierwszeństwo przyjęcia do szkoły średniej (art. 132 Prawa oświatowego). To bardzo mocny przywilej, często cenniejszy niż punkty.
• Konkursy popularne typu Kangur Matematyczny czy Świetlik — nie dają zwolnienia z egzaminu; punkty rekrutacyjne mogą dać tylko wtedy, gdy dane zawody trafią do wykazu kuratora w twoim województwie. Traktuj je przede wszystkim jako trening przed poważniejszymi startami.

Formalności — zaświadczenie i zgłoszenie do OKE

Dobra wiadomość: papierologia jest krótka i większość spada na szkołę. Kolejność wygląda tak:

1. Organizator — kuratorium lub komitet olimpiady — wydaje zaświadczenie o tytule laureata.
2. Ty przekazujesz zaświadczenie niezwłocznie swojej szkole.
3. Szkoła zgłasza zwolnienie do okręgowej komisji egzaminacyjnej i dopilnuje formalności.

Zaświadczenie zachowaj też na rekrutację — będzie podstawą wpisania osiągnięcia na świadectwie ukończenia szkoły. Twoim jedynym zadaniem jest nie zwlekać z punktem drugim, zwłaszcza gdy tytuł przychodzi wiosną, tuż przed egzaminem.

Jak zaplanować start, jeśli celujesz w zwolnienie

Jeśli twoim celem jest zwolnienie z egzaminu, wybieraj starty z polskiego, matematyki lub języka obcego — w konkursie kuratoryjnym swojego województwa, w olimpiadzie juniorskiej albo w obu naraz (to osobne zawody, można je łączyć). Terminy i regulaminy znajdziesz w bazie konkursów i bazie olimpiad, a przygotowania rozplanujesz z poradnikiem jak przygotować się do konkursu kuratoryjnego. Terminy etapów upilnujesz w kalendarzu.